अबोली

आट्यापाट्या

2009-10-20T13:05:00.004+05:30

वाचायच्या छंदाचा, छापील "म्यॅटर" हा एक भाग झाला. पण हा छंद पुरवण्यासाठी इतरही अक्षर वाङमय उपलब्ध असते. माझ्या वाचनवेडाचा एक मोठा भाग पाट्या वाचणे हा आहे. अगदी अक्षरओळख झाल्यापासुन,वाहनात बसले की मिळेल त्या खिडकीला नाक लावुन वेगाने मागे पडणा-या पाट्या वाचणे हा एक लाडका उद्योग आहे. आणि आजवर तो अव्याहत चालु आहे.
बरं पाट्या वाचायच्या कश्या? तर काही लोक ’सकाळ’ पेपर वाचतात की नाही, पहिल्या पानाच्या वरच्या डाव्या कोप-यातल्या आजच्या दुर्वांकुर (ही पुण्यातली जगप्रसिद्ध मराठी थाळी प्लेस (खानावळ म्हणायचे नाही!) ) च्या थाळी मेनुतील सिताफळ रबडी पासुन ते पार शेवटच्या पानावरच्या ... मुद्रणालयात छापुन प्रसिद्ध झाले पर्यंत. तशी प्रत्येक पाटी वरच्या श्री वगैरे देवनागरी किंवा कधी गुरुमुखीत लिहिलेल्या शुभंकरापासुन ते उजव्या कोप-यातल्या प्रोप्रा. भिका ढेकणे पर्यंत. ह्या आधारे दुकानदारांची आवडती दैवते आणि रंगा-यांचे शुद्धलेखन यावर प्रंबंध लिहायचे आमच्या मनात घाटत आहे. मुख्य चुका असतात त्या अनुस्वाराच्या आणि रफाराच्या. अंम्बाई आशीवार्द ह्या तर फारच कॉमन. आणि त्या मी चालता चालता उच्चारुन बघते आणि जो माझा चेहरा बावळट होतो म्हणता. तुम्ही बघा बरं उच्चार करुन. शिवाय न - ण ची अदलाबदल, इंग्रजी स्पेलींग्स ह्याबद्दल तर बोलणे नलगे.
पाट्यांच्या नावाची पण फॅशन असते आणि ती बदलत असते. जुन्या दुकानांची नावं ’धी न्यु’ नी सुरु होतात. ’धी न्यु अनिल बेकरी’ आणि केस कापायच्या दुकानाचं नाव खुपदा सन्मान असतं! बेक-यांची नावं इंग्रजी असतात - ग्रीन, वोल्गा इ.
नव्वद च्या दशकात पुण्यात, सामानाने ओसंडुन वाहणा-या टीचभर वाण्याच्या दुकानांना ’सुपर मार्केट’ नाव द्यायची फॅशन होती. साड्यांच्या दुकानांच्या नावाची एक वेगळीच त-हा. तीन अक्षरी ईकारान्त हा नियम. मग त्यात बसणारे जे काही निघेल ते नाव!
पण काही दुकानं मात्र अशी काही पाटी मिरवतात की बोलणच खुंटतं. दादरजवळ एका रस्त्यावर मला एका लॉंड्रीचं नाव वाचायला मिळालं ’सुरेश वस्त्र स्वच्छालय व रंगालय’! हे म्हणजे पुरणपोळीला हरभ-याच्या डाळीचा गोड पराठा म्हणण्यासारखं झालं!

ह्यानंतर मग दुसरा नंबर लागतो तो होर्डींग्सचा. ह्या जाहिरात फलकांच्या वर्गवा-या आहेत. वाढदिवस शुभेच्छा एक विशेष प्रकरण. तर काही जाहिराती मात्र आवर्जुन वाचण्यासारख्या असतात. लकडी पुलापाशी असणारी अमुलची खुसखुशीत जाहिरात एकदम मन प्रसन्न करते. किंवा रेसिडन्सी क्लबच्या चौकात लावायचे ती राजकारणावरची भाष्ये. ह्यात सगळ्यात केविलवाणा प्रकार म्हणजे सरकारी जाहिराती. लडाखच्या आमच्या प्रवासात छांग-ला खारदुंग-ला असे खंदे पास आम्हाला नापास करायचे जोरदार प्रयत्न करत असायचे - खोल द-यांचा रस्ता आणि वाटेवर या यमकजुळवण्या - "जानकारीही एड्ससे बचायेगी" नाहीतर "पढीये और बढिये"! अरे प्रसंग काय? तु लिहतोस काय! पण परिस्थीतीशी संबंध नसणे हे तर यंत्रणेचे लक्षण आहे ना!

हे सगळे मनोरंजन पुरेसे नसले तर विविध इमारतींची नावे हा पुढचा प्रकार. सरकारी इमारतींवर असलेली तीन भाषांमधली नावं - नाही चुकले - नामाभिधानं वाचली की आपल्याला मराठी येते, हिंदी समजते यावरचा विश्वास उडुन जातो. एका रेल्वे स्टेशनवर पाटी होती, ’उपरी उपस्कर’! म्हणजे काय, हे कुठल्या भाषेत आहे ह्या चा मला आजिबात बोध झाला नाही! आणि त्याचं इंग्रजी वाचायच्या आत गाडी हललेली! रेल्वे खात्याच्या संस्कृती जतनाला पण दाद द्यायला हवी हं कशाला काय नाव देतील सांगता येत नाही! एक उदाहरण, मला वाटतं कल्याण किंवा कर्जत स्टेशन जवळ आहे. दोन रेल्वे लाइनींमध्ये असणा-या रुमालाएवढ्या जागेत "वृक्षारोपण" केलेले आणि त्याचे नाव काय असेल? "लुंबिनी वन"! पु. लं. चं चैत्य शौचकुप आठवुन मी ही "बुद्धं शरणं" म्हणते!

सोसायट्यांना आणि बंगल्यांना दिलेली नावं हे आणि एक प्रक्रण. साध्याभोळ्या घरांची नावं कशी "..कृपा" "..इच्छा" "..आशीर्वाद" ने संपणारी असतात. अशा घरी गेलात तर काकु तुम्हाला नि:संकोच फोडणीची पोळी खातोस ना म्हणुन विचारतात आणि तुम्ही ही खुश होवुन काकु दही आणि लोणचं पण द्या असं मांडी ठोकत म्हणता! तर काही बंगल्यांची नावं उच्च वगैरे अभिरुची दर्शवणारी असतात - गुलमोहोर - रजनीगंधा नाहीतर आपण कसे बहुप्रवासीत आहोत हे दाखवणारी अखनुर - चिनार - प्रवदा! ह्या सगळ्यात माझ्या डोक्यात राहिलंय ते काकाकुवा मॅन्शन! एकदम "मेन्शन नॉट’ आहे बुवा!
फ़्लॅट घेताना इतके निकष लावतो आपण की सोसायटीचं नाव हे तसं खालच्याच नंबरावर असतं पण परवा मी एका सोसायटीचं नाव "बाबुराव रेसिडेन्सी’ बघितलं आणि चोवीस एक कुटुंबं तरी तिथे रेसिडेन्ट होती! अपनेसे नही जमता भय्या! तुम्ही म्हणाल की नावात काय आहे! पण तसं नाही बरका! आईबापांनी सुड घ्यायला दिल्यासारखी ’कुंतल" सारखी अति तलम किंवा ’विश्वंभर" सारखी संस्कृतीरक्षक नावं ज्यांनी शाळेत डिफेंड केली आहेत ना, त्यांना विचारा नावात काय असंतं ते. आणखी एका कुलाब्यातल्या अपमार्केट "अपार्टमेंट कॉम्प्लेक्स" चं नाव आहे ’विधी’! कुठले ते विचारायचा फार मोह होतो अश्यावेळी! तशी सध्या इमारत नावं काहीही असतात, कात्रजजवळ बनणा-या एका स्कीमचं नाव "झीग्रत" आहे. "बाबिलोनियन संस्कृतीचे पुण्यावर आक्रमण" असे हेमंत व्याख्यानमालेत एक पुष्प गुंफायला हरकत नाही.

पुणेरी पाट्या आणि ट्रकसाहित्य तर नेटवर प्रसिद्ध आहेच. पण त्यातली चित्रकला थोडीशी उपेक्षित राहिली असे मला वाटते. "कूतरयापासून सावध" च्या शेजारी काढलेला प्राणी आदिवासी चित्रांच्या तोडीचा असतो! आणि नाकात बोट खुपसणा-या "वेलकम" बायका तर ट्रकसाहित्याची भारतीय संस्कृतीला देण आहे! शिवाय "घर कब आओगे" शेजारी पृष्ठभागातुन झाड उगवलेली पंजाबी कुडी हे प्रसिद्धीपथावरचे आगामी चित्र आहे! रसिकांनी नजर ठेवावी.

तर अश्या या पाट्या -- प्रसाधन गृहाच्या हात वाळवायच्या यंत्रावरच्या ’हे हात वाळवायसाठी आहे, रुमाल वाळवायला वापरु नये" या पाटीपासुन ते अशोकस्तंभावरच्या सत्यमेव जयते पर्यंत जळी-स्थळी पसरेलेल्या. कधी मनोरंजन करणा-या तर कधी अंतर्मुख. पण जिथे जाईन तिथे सोबत करणा-या मैत्रिणी!

सोहळा

2009-08-08T18:30:00.001+05:30

नुक्ताच Kate and Leopold पाहिला. त्यातला Leo हा १८७६ मधुन एकविसाव्या शतकात आलेला Duke of Albany असतो. वर्तमानातली धावपळ बघुन तो म्हणतो,

" Where I come from, Dinner is the result of reflection and study! Ah yes, you mock me. But perhaps one day when you've awoken from a pleasant slumber to the scent of a warm brioche smothered in marmalade and fresh creamery butter, you'll understand that life is not solely composed of tasks, but tastes."

ते बघताना मनात विचार आला, खरंच का आपण केवळ उपयुक्ततेकडेच लक्ष देतो? पेशाचा धंदा करतो, सणांचा, उत्सवाचे कर्मकांड करतो. रोजच्या जगण्याची मुषकधाव (Rat Race). मग या सगळ्यातुन जीवनाचा सोह्ळा केंव्हा होतो? मनातुन हुंकार आला ...

सकाळी चालायला जाताना झाडांची झालर असलेला रस्ता निवडतो. आता पुष्प ऋतु सुरु झाला आहे. अनामिक फुलगेंदाचा, वैरागी प्राजक्ताचा, उत्फुल्ल जाईजुईचा वास छाती भरुन घेतो तेंव्हा ...

पाउस धो धो कोसळु लागतो. आपण चार सवंगडी जमा करतो. दूर आपल्या निर्मनुष्य द-याडोंगराकडे कुच करतो. धबाबा आदळणा-या तोयाने हरखतो. डोंगराला येंघुन, शेवाळ्या गोगलगायीतुन धबधब्याच्या कुशीत बाळासारखे विसावुन आसपासच्या आदिम सृष्टीकडे पाहतो तेंव्हा...

नैवेद्याचा स्वैपाक चालु असतो, आजीचे कुशल सुग्रण हात, मोदकाचं कमळ घडवत असतात. समोर "शाण्यासारख्या" बसलेल्या पिटुकल्या नातीचे डोळे सारखे सारणाकडे वळत असतात. आजी हसुन सारणाचा घास नातीमुखी घालते तेंव्हा...

नवश्रीमंत आईनी हौसेने आणलेली सोन्याची राखी बघुन बिटटूचा चेहरा पडतो. मग संध्याकाळी त्याने दिलेल्या ओवाळणीच्या पैशातुन ‘हनुमान’ राखी घेउन रिया घरी जायच्या आधी बिल्डींगखालीच त्याच्या हातावर बांधते तेंव्हा...

मलाका स्पाईसच्या रुणझुणत्या मेणबत्तीच्या प्रकाशात, माझ्यासमोर बसलेला तो एका गालात हसत माझ्याकडे बघतो तेंव्हा...

माझेच मत

2009-06-29T21:56:00.002+05:30

उचलली जीभ की लावली टाळ्याला या थाटात सतत भडक मते मांडणा-या सर्वांस ठणकावुन ...
माझेच मत

१. बुटक्या माणसांनी रूंद टाय घालु नयेत, ते सोंडेसारखे त्यांच्या तोंदावर रुळतात
२. सफारी हा अतिशय अजागळ वस्त्रप्रकार असुन त्याची तुलना फक्त रिना रॉयच्या भडक पॅडलपुशर्सशी करता येते.
३.विढेरपोट्या (वेशेषेण ढेरपोटे इति) माणसांसाठी इन शर्ट शिवणा-या शिंप्याना इंजिनिअरींगची डिग्री द्यावी.
४. पॅंट नेसल्यावर ( हो माहित आहे मला, की घालणे हे क्रियापद जास्त प्रचलित आहे पण माझे मत, माझे क्रियापद!) पायात सॅंडल आणि पैंजण घालायला कायद्याने बंदी करावी

मोहर

2009-04-05T14:50:00.003+05:30

मनुके, Dearest,

आजीच्या बागेत काल अनगढ मोहर दरवळत होता
कुठला? विचारलं, तर ती हसली खुदकन

आकाशात ठळक होत जाणारी चांदणी पाहताना
ती सांगत असते तुझ्या चंद्रकला
कसा सायसाखर होतो तिचा आवाज
मी, तुम्हा दोघींमध्ये हेलकावणारी तृप्त 'संध्या'

तुझी आई, माझी बहीण,
तुझ्यासाठी दारी लावते आंब्याचं झाड
मावशी म्हणुन मी मात्र,
करणार तुझे लबाड लाड

बघता बघता मोठी होशील बयो!
माझ्या खांद्यावर कोपर ठेउन उभी राहशील!
मान उंच करुन बघताना तुझ्याकडे,
मनातल्या मनात म्हणीन मी,
आत्ता कुठे जरा जरा
मला उमजु लागलाय
मोहर ... दरवळ ... अनगढ

ही वाट दूर जाते ...

2009-03-15T15:04:00.004+05:30

मुशाफिरी ही जितकी मुक्कामांची असते ना तेवढीच किंवा त्याच्यापेक्षा जास्त तिथे पोहचायला घेतलेल्या रस्त्यांची गोष्ट असते. काही रस्ते तर इतके मोहक असतात की ते स्वत:च मुक्काम असतात.
पुणे कोल्हापुर रस्त्यावर एकदा कात्रज शिरवळची गडबड मागे टाकली, की एक 'राजस रस्ता' सुरु होतो. खंबाटकीचा घाट ओलांडला की रस्ता एखादया राखाडी सॅटीनच्या रिबीनसारखा समोर उलगडत जातो. वाई महाबळेश्वरच्या पर्वतरांगा थोडाकाळ डावीकडे सोबत करतात. मग रस्त्याच्या दोन्ही बाजुस नजर पोचते तोवर शेतं. नोव्हेंबर डिसेंबरचे दिवस असावेत. शेतातला ऊस तु-याला आलेला. मध्येच एकीकडे तु-यांचा समुद्र डुलतोय. एकीकडे तोडणी झालेला एखादा काळाभोर पट्टा. सर्व आसमंतावर धुक्याची झिरझिरीत ओढणी. मावळतीची तिरपी उन्हं आणि काना-मनाला हुरहुर लावणारी एखादी सायंधुन. बस ये सफर तो खुद जिंदगी बन जाती है.
तसा तो रुद्र्गंभीर वरंध. भोरनंतरची पठारसपाटी पार करुन तुम्ही वरंधपाशी पोचता. खिंडीपाशी थांबुन खाली डोकावुन पाहणे "मश्ट". मनात हमखास क्लिंट इस्टवुड, काउबॉय हॅट आणि एखाद्या वेस्टर्नची धुन. पत्थरदिल सह्याद्री आपल्या सामर्थ्यात मग्न, आपली दृष्टी विस्फारलेली. तीन हेअरपीन वळणांच्या शिडीवरुन घरंगळत गाडी बघता बघता घाटपायथ्याशी पोहोचते तरी आपल्या डोळ्यापुढचा काळा पहाड हलत नाही. तसें सह्याद्रीच्या अंगाखांद्यावर वांदरांसारखे खेळणारे सगळे घाट - मुंबईला जातानाचा बोर घाट (जुना बरंका! आता एक्स्प्रेस झाल्याने बुजुन लांब गेलेला नव्हे, तर हक्काने खिडकीतुन फांद्या घासणारा), तामिणी, कोयनानगर, पोलादपूर ते पार आंबोली - आपल्या परीने सुंदर आहेत पण माझ्यासाठी वरंध त्यांचा सरताज आहे.
समुद्राच्या काठाकाठाने जाणारे रस्ते म्हणजे दुहेरी मेजवानी असते - अगदी - स्ट्रॉबेरी आणि क्रीम - किती आठवावे, कॅलिफ़ोर्नियातला मॉन्टरे-कॅरमेलचा १७ माईल, दिवे आगर -श्रीवर्धन, नागव-काशीद करत नबाबाच्या वाड्यापाशी जंजिरा मुरुडला ठाकणारा, आंजर्ले - केळशीचा खाडी ओलांडत जाणारा - कोकण कडे आणि अबलख अरबी समुद्र यांची जुगलबंदी मोठी पाहण्यासारखी असते.
मुन्नार थेकडीचा डोळ्याचं हिरवं पारणं फेडणारा सुनियोजित जंगलांचा रस्ता, स्विट्जर्लंड्चा फर्स्टहुन खाली उतरणारा बर्फाळ, डोंगराळ, हिरवळ आणि म्युजिकली चरणा-या गाईंचा अल्पाईन रस्ता असे कितीतरी ...
हे सगळे रस्ते मनी वसले ते त्यांच्या रमणीयतेने. पण काही रस्ते आणि वाटा आठवतात कारण त्या 'आपण' चाललेले असतो. मित्रांना गोळा करत शाळेला जायचा आपला रस्ता, मैदानापार जाताना नेहमी निवडलेली एकच चिमुकली पायवाट, कारने जाताना पारावरच्या गांधीटोपीवाल्याने दावलेला खालल्या अंगाचा शॉर्टकट, आणि ती न निवडलेली वाट ...
शाळेतुन परत येताना, शेवटच्या वळणावर, स्वाती आपल्या घराकडे वळायची, पुढचा किलोमिटर मला एकटीला पार करायचा असायचा, उन्हात तळपणारा फक्त माझ्या एकटीचा असा निखळ रस्ता. अजुनही एखाद्या दुखर रात्री स्वप्नात येतो.
रस्त्याची ही एक मोठी मुश्कील असते, तुम्हाला वाट माहित असली तर तो पार मुक्कामाला घेउन जातो, नाहीतर कुठेच जात नाही ...

Always keep Ithaca fixed in your mind.
To arrive there is your ultimate goal.
But do not hurry the voyage at all.
It is better to let it last for long years;
and even to anchor at the isle when you are old,
rich with all that you have gained on the way,
not expecting that Ithaca will offer you riches.
Ithaca has given you the beautiful voyage.
- From "Ithaka" by C. P. Cavafy.

एकावर एक फुकट!

2009-02-11T22:03:00.004+05:30

आज कामावरुन परत येत होते. सिग्नलपाशी थांबले होते. तर समोरच्या रिक्शाच्या पाठीमागे लिहिलेली जाहिरात वाचली -
"धबधबे विकत व भाड्याने मिळतील!!"

माझ्या डोक्यात संवादांची एक बाजु लिहुन तयार ...
"मी तळेकर बोलतोय, नायगराचे किती पडतील हो? नाही म्हणजे तुम्ही पाण्याच्या हिशोबाने तो भाड्याने देणार का रूंदीच्या? एक्सॅक्ट डायमेन्शन्स काय आहेत हो नायगराचे? काय म्हणता कॅनेडियन नायगाराचे वेगळे पैसे? ही म्हणजे शुद्ध लूट चालवलीय तुम्ही!"

"अहो धबधबे - एक गिरसप्पा पाठवुन द्या आज सांजच्याला. आं देउ की पैसे ते काय कुठे वाहुन चाललेत होय? काय चार्ज लावताय? काय मे महिन्यात एवढे? त्या गिरसप्याला पाणी तरी असतं का मे महिन्यात? पंचासुद्धा भिजत नाही हो! काय म्हणता? भिजतो? काय चावटपणा आहे हा? तुम्हाला धबधबे विकायचेत की नाहीत? बर जाउ द्या! तुमचं पण राहिलं आमचं पण! बरोबर भिलार फुकट देउन टाका!"

"अहो धबधबे, म्हणजे मला असं विचारायचं होतं, अहो किती जोरात बोलताय? काय म्हणता? फार आवाज आहे धबधब्यांचा? अस्सं. तर काय हो, पॅकेज ऑफर म्हणुन काश्मीर धबधब्याबरोबर मंदाकिनी पण देता का तुम्ही?"

माझी कल्पना आता वाहावत चालली आहे तेंव्हा आटते!

देहबोलीचे ठोकताळे

2009-01-10T14:40:00.004+05:30

कल्पना करा की तुम्ही बाजाराच्या रस्त्याने चालला अहात. समोरुन साठीच्या, सावळ्या वर्णाच्या, सुरकुतल्या कातडीच्या, कमरेत थोड्या वाकलेल्या, हिरवी नऊवारी नेसलेल्या, गळ्यात पोत, कानाच्या ओघळलेल्या भोकात बुगड्या, हातात चार काचेच्या बांगड्या घातलेल्या आजी तुमच्या समोरुन आल्या आणि तुम्हाला म्हणाल्या, "Could you please direct me to the post office nearby?" in Oxford English, एकदम तुम्ही कसे दचकाल की नाही?
आपण सगळे सतत, नकळत, आपल्या आजुबाजुच्या व्यक्ती, वस्तु, घटना यांच्याबाबतीत आडाखे बांधत असतो. कच्चे आडाखे पक्के करत असतो. ९९% ते आडाखे अगदी बरोबर निघतात आणि जेंव्हा नाही निघत तेंव्हा त्या प्रसंगांचे किस्से बनतात.
प्राणिमात्रांच्याबाबत आडाखे बांधायला सर्वात मदतीची ठरते ती त्यांची देहबोली. अहो प्राणीमात्र म्हणजे द्विपाद, चतुष्पाद सगळे बरका! खरं सांगा तुम्ही, समोरुन येणा-या कुत्र्याला बघुन, हा कुत्रा निरुपद्रवी आहे का आपल्याला रस्ता ओलांडायला हवा, ह्याचा अंदाज एका कटाक्षात त्याची चाल, शेपूट आणि दात बघुन घेउ शकता की नाही? (इथे जर तुम्ही नाही म्हणाला असाल तर तुम्हाला भारतात वास्तव्याचे भाग्य प्राप्त नाही अथवा तुम्ही अनुग्रहीत वर्गातले आहात असा आडाखा मी बांधेन!) अर्थात हे मी रस्त्यावरच्या कुत्र्यांबद्द्ल बोलत आहे. 'पट्टेवाल्या' कुत्र्यांबद्दलचे अंदाज, पट्ट्याच्या दुस-या टोकाला असणा-या प्राण्याकडे पाहुन लावता येतात.
लहान मुलांच्या आयांचं बघितलं आहे का तुम्ही? ते पोर आसपास असेल तर त्याच्या गुरुत्वमध्याचा अंदाज घेत असतात. त्या पोराने पायाची विवक्षित हालचाल सुरू केली किंवा 'चेहरा' केला की तातडीने पोराला धरुन बहिर्दिशेला धाव घेतात. ही झाली आई-मुलांची सांकेतिक देहबोली. त्यातही दोन्ही टोकाच्या आया असतात, बेबीआत्यांची सुन एकदा गप्पा मारायला बसली, की तिची लेक पार तळ्यात-मळ्यात करायला लागली तरी हिला पत्ता नसतो, आणि आमची नंदु, पोरानं जरा पाय वाकडा केला की लागली चौकश्या करायला! काय कावला होता तिचा . . . . ओलाफ! (हा हा -- तुम्ही अपेक्षा केली होती की नाही की कार्ट्याचं नाव चिन्मय, वेद, आर्य नाहीतर फारफार तर आर्चिस असणार म्हणुन?) असो आज काल हा देहबोली वाचनाचा प्रकार, `हगीज'कृपेने बंद होत चालला आहे.

माझी देहबोलीची व्याख्या थोडी व्यापक आहे बरंका? म्हणजे केवळ अंगविक्षेप नव्हे तर पेहराव, केशभुषा, आभुषण-चयन, आवाज, हेल, संवाद, सवयी हे सर्वकाही माझ्या मते त्यात समाविष्ट आहे.

तर असं हे आडाखे बांधायचं शास्त्र आहे. त्यात विशारद, पारंगत अश्या पदव्या सुद्धा असतात. इन्सब्रुकच्या विमानतळावर दिसलेला मिशीवाला घारा - पुणेरी आहे हे थोड्या सरावाने ओळखता येतं पण नदीअलिकडचा की पलिकडचा, कोथरुड का प्रभात रोड हे ओळखु शकलात तर खरे पारंगत.
माय फेअर लेडी मधला हेन्री हिगिन्स कसा संभाषणाच्या हेलावरुन कोण कुठल्या प्रांतातले हे ओळखातो त्यातलाच हा प्रकार.
तुम्ही ऑफिसच्या रिसेप्शन मध्ये आलेला माणुस इन्टेरव्ह्यु द्यायला आला आहे की सेल्स रेप्रेसेंटीव आहे हे ओळखु शकता. लग्नात आलेला बनु वन्संच्या मुलीचा मित्र किती गुड फ्रेंड आहे हे ओळखु शकता. बसस्टॉपवर उभी असलेली मुलगी एस एन डी टी ची का फर्गसन ची हे ओळखु शकता. ह्या शेजारुन जाणा-या बायका आई-मुलगी का सासु-सुन हे सांगु शकता - देहबोली आहेच तशी बोलकी!
पण ही सगळी पारंगतता घेउन तुम्ही परक्या देशात जाता आणि सगळंच चित्रच पालटतं! तिथल्या लोकांचे ना कपडे वाचता येतात ना हावभाव! ना नावावरुन काही कळतं ना गावावरुन - आपलं अगदी शहरात पाट्या न वाचता येणा-या अडाण्यासारखं होऊन जातं. सगळं अनोळखी असुरक्षित वाटतं. मग हळुहळु आपलं मन एक नवी वही उघडतं. नोट्स घ्यायला लागतं. उतरंड रचतं. -Oh Macy's Oh Neiman Marcus! No Gucci -- गोष्टी मांडणीत जागेवर बसायला लागतात. संवादाचे नवे अर्थ, सामाजिक संदर्भ, आणि परत एकदा तुम्ही घरचे होता इथे.

मग जेंव्हा भारतात परत येता, तेंव्हा तुमच्या Jump Suit आणि accents वरुन आडाखे बांधलेच लगेच म्हणुन समजा

तर असा हा अखंड खेळ - आडाखे बांधायचा आणि आडखे बांधायची संधी पुरवायचा.
हे वाचतानाही तुम्ही लेखिकेबद्दल आडाखे बांधत आहात की नाही? - पुण्याची - लेकुरवाळी - परदेश म्हणजे अमेरिका बघितली असावी - मराठी मिडियम - संस्कृत ५० मार्काचं की १००? . . . .

पुस्तकांच्या आठवणी

2007-10-06T09:12:00.000+05:30

रात्रंदिन वाचनाचा ध्यास असण्याच्या आणि तेवढा वेळ असण्याच्या काळात, मिळेल तिथुन, आणि मिळेल तशी पुस्तके वाचुन काढली. त्या वाचनवेडात पार बुडुन गेले ते आता बाहेर यायचं काही लक्षण नाही. या प्रवासात पुस्तके ही साथीदार होती. आमच्या घरात कुठलेही कपाट उघडले की दृष्टीस पडायचे ते पुस्तकांचे मनोरे. अशा सगळ्या साहित्यसहवासात, काही पुस्तकांनी माझ्या मनात आपले स्थान बनवले. ध्यानात घ्या या आठवणी 'पुस्तक' या वस्तुच्या आहेत. त्यातल्या साहित्याचा त्यात भाग आहेच पण ती पुस्तके, केवळ वस्तु म्हणुनही मला भावली, लक्षात राहिली.

तर वाचनावर मनापासुन प्रेम असलं तरी वाचनाचा एक प्रकार तसा नावडताच. तो म्हणजे पाठ्यपुस्तकं. त्यांच्यावर प्रेम करणं अवघडच! आवडती पुस्तकं सुद्धा 'रॅपिड रीडींग' ला आली तर 'संदर्भासहित स्पष्ट'पणे नावडती होतात! एवढं असुन एक पुस्तक मला खुप आवडलं होतं. मला तिसरीत असलेलं इतिहासाचं पुस्तक. मला आठवतं त्याप्रमाणे त्या पुस्तकाचं नाव 'थोरांची चरित्रे' असं होतं (चु.भु. द्या. घ्या.) मोठं सुरेख पुस्तक होतं ते! मस्टर रंगाच्या मॅट मुखपृष्टावर, स्वातंत्र लढ्यातील नेत्यांची पोर्ट्रेट्स फोटोंसारखी मांडणी. प्रत्येक नेत्याचा एक धडा. प्रत्येक धड्यात दोन चित्रं. एक पोर्ट्रेट आणि एक त्यांच्या आयुष्यातल्या एका प्रसंगावरचं चित्र. रामकृष्ण परमहंसांचं, ते लहान असतानाचं देवीपुढे बसलेलं चित्र अजुन माझ्या डोळ्यासमोर आहे. गडद निळ्या रंगाची बंगाली पद्धतीने काढलेली दुग्गा आणि तिच्या पायाशी बसलेला छोटा गदाधर. तसंच नेताजींचं स्थानबद्धतेतुन निसटतानाचं उंच फर कॅप मधलं चित्र. अजुनही मला त्या पुस्तकाची सय येते. विषयानुसार जुळुन आलेलं सादरीकरण, उच्च निर्मितीमुल्य यांचं उत्तम उदाहरण! नाहीतर नुसतीच नुसती शि.द. फडणीसांची चित्र घातली म्हणुन गणिताची पुस्तकं हसत खेळत होत नाहीत ( शि. द, फडणीसांची तालबद्ध चित्र मला मनापासुन आवडतात, तेंव्हा गैरसमज नको) पण म्हणुन गणिताच्या पुस्तकात? आणि म्हणुनच ज्यांनी ते पुस्तक बनवलं त्यांचं कसब, परिश्रम आणि बांधिलकी जाणवते. उठुन दिसते.

तुमच्यापैकी काहीजणांना आठवत असेल कदाचित, "ग्लासनॉस्त" आणि "पेरेस्त्रॉयका" च्या आधी, वर्षातुन एकदा तरी, जागोजागी रशियन पुस्तकांची प्रदर्शनं भरायची. अनोळखी शास्त्रिय पुस्तके, मध्येच एखादं 'रशियन भाषा शिका', रशियन भाषेतल्या क्लासिक्स्ची पाय घासत चालल्यासारखी वाटणारी भाषांतरं, गॉर्कीचं आई नाहीतर डोस्तोएवस्कीचं इडीयट. तर अशा प्रदर्शनातुन बाबांनी आम्हाला रशियन परीकथांचं पुस्तक आणलं होतं. गुळ्गुळीत पानांचं, भरपूर गोष्टी असलेलं, हिरव्या कापडी बांधणीतलं. आपल्या इथे जे बुकबाईंडींग केलं जातं, त्यासाठी खास शोधुन पुस्तकशत्रु नोकरीवर ठेवले जातात असं माझं स्पष्ट मत आहे. शक्यतो जोर लावल्याशिवाय पुस्तक उघडता येउ नये, उघडल्यावर, वाचणारा गाफिल राहिला झाला तर ते फाटकन बंद व्हावं. याची विशेष काळजी घेतली जाते. शिवाय, ओळीच्या सुरवातीचे आणि शेवटचे शब्द लेखकाने उद्योग नसल्याने लिहले आहेत, तेंव्हा ते कापणीत किंवा बांधणीत गेल्याने काही फरक पडत नाही अश्या विचाराने ती बांधणी केली जाते. आम्ही असंच एक पुस्तक परत बांधणी करायला दिलं होतं. शशी भागवतांचं 'मर्मभेद'. मोठं मस्त पुस्तक आहे ते. गो ना दातारांच्या वीरधवल पठडीतलं. 'रहस्यमय'. तर या बाईंडींगबाबाने त्याचं रहस्यभेद करणारं पान, पहिल्या पानाच्याही आधी बांधलं! आता बोला! त्या तुलनेत या पुस्तकाची बांधणी फार्फार वरच्या दर्जाची होती.

या पुस्तकानं मला एक नवीन कल्पनाविश्व दाखवलं. साधारणत: आपल्याला माहित असलेल्या परीकथा हॅन्स ऍन्डरसनच्या. किंवा आता डिस्नेची मक्तेदारी असणा-या. 'परी' ही आपल्याकडे इंपोर्टेडच. मला वाटतं 'फेअरी'चं मराठीकरण.

या पुस्तकानं मला पूर्व युरोपतल्या कल्पना दाखवल्या. 'बाबा यागा' चेटकीण, तिची पायावर चालणारी झोपडी, तिचे '" उद्गार, आयवान आयवानोविच, मार्या मारिना, ओव्हनवर बसुन राहणारा आळशी आय्वान. झार आणि झारिना, सगळंच वेगळं. त्या पुस्तकातली चित्रं पण वेगळी होती. त्यांची शैली, रंगांचा वापर, सारं रशियन धाटणीचं. कवरवर धावणारे तीन घोडे आणि त्यांचं तीन रंगात होणारं रुपांतर. सगळाच वेगळा परिपुर्ण अनुभव! आणि विशेष म्हणजे माझ्या आणि बहिणीच्या हाताळणीनंतरही ते आता माझ्या लेकीला वाचायला द्यायला पुर्ण रुपात शाबुत आहे!

माझी तिसरी आठवण आहे ती देव्हा-याच्या खालच्या खणात ठेवलेल्या 'संपूर्ण चातुर्मास' या पुस्तकाची! कुंकु-उदबत्ती-धूप-कापराचा धार्मिक वास या पुस्तकाला यायचा. चातुर्मासात देव्हा-याच्या शेजारी लागणा-या जिवतीच्या चित्राइतकंच हे पुस्तक माझ्या देवआठवणींचा अविभाज्य भाग आहे. संध्याकाळच्या हुरहुर लावणा-या वेळी या सगळ्यांनी 'शुभंकरोती'च्या बरोबरीने दिलासा दिला आहे.

तसं हे पुस्तक म्हणजे एक जंत्री आहे. भुपाळ्या, पाळणे, आरत्या, व्रत विधी, ते तिथी, वार , मराठी महिने, स्तोत्रे, रामरक्षा, सर्व काही. मिळेल ते वाचायचे आणि नवीन न मिळाल्यास असेल ते परत वाचायचे, हे ब्रीद असल्याने, मी ह्या पुस्तकाचीही पारायणे केली आहेत. आरत्या म्हणताना तुम्हाला जाणवलंय का की काही आरत्या स्फुरलेल्या आहेत तर काही जुळवलेल्या आहेत. उदा. दुर्गेदुर्घटभारी ( हे वेगळे शब्द आहेत हे वाचे पर्यंत माहीतच नव्हतं!) ही कशी दुर्गेच्या उग्ररुपाला साजेशी आहे. लवथवती विक्राळा 'वीररसपुर्ण' आहे. कशाचाही अर्थ लावुन पहायची दुसरी खोड असल्याने 'साही विवाद करता पडले प्रवाही' ऐकताना - धप्पकन पाण्यात पडलेल्या माणसांचा आणि दुर्गेचा काय संबध? हा पडलेला प्रश्न पण आठवतोय.

आणि या सर्वांपेक्षा भारी आहे, या पुस्तकातला कहाण्यांचा खजिना. सोमवारची, शुक्रवारची पहिली आणि दुसरी, सोमवती अवसेची अश्या कितीतरी! या कहाण्या म्हणजे सोपी ओघवती भाषा, प्रासयुक्त वाक्यं याची उत्तम उदाहरणं आहेत. 'उतशील, मातशील, घेतला वसा टाकशील". 'करा रे हाकारा, पीटा रे डांगोरा', 'खुलभर दुध' आणि 'केनीकुर्ड्याची भाजी' अशी वळणं घेत 'पाचा उत्तरात सुफळ संपुर्ण' होणारी कहाणी माझ्यासाठी लेखनाचा आदर्श आहे.

बदलाच्या वा-यापासुन आपल्या आणि आपल्या मुलांवर करायच्या संस्काराना वाचवण्याच्या माझ्या आईच्या प्रयत्नांचं हे पुस्तक एक साक्षीदार आहे. त्याची माझ्या मनातली आठवण समईसारखी सोज्वळ तेवते आहे

आपुलकीचा अंत

2007-05-08T20:11:00.000+05:30

सुहृदांबरोबर हवाहवासा वाटणारा प्रवास कामानिमित्त झाला की 'अपरिहार्य' सदरात जातो नाही? असाच एक ढकलाढकली करुन शेवटी 'अपरिहार्य' झालेला प्रवास माझ्यावर कोसळला. मी सवयीने प्रवासकर्त्या संगीताला फोन लावला,

'अग संगीता, मला दहा दिवसात San Hose ला जावं लागणार आहे. तिकिटं बघतेस का? '

संगीताचं उत्तर 'तू आपल्या TRTS मध्ये टाक ना.'
'काय?'
'Travel Request Tracking System ग, मग मी processing सुरु करते. फॉर्म पाठवते तो भरुन अप्रुवल घे. You are cutting too short OK?'
मला माझा पहिला प्रवास आठवला. माझ्या बॉस नं मला सांगितलं
'There is an SOS situation out there. तू हँडल करु शकशील. उद्या VISA, Fly the day after. तिकिटाचं मी बघतो. दोन दिवसांनी मी बारा तास पलिकडे असणा-या जागी computerसमोर! बॉस चा फोन, 'बरोबर पोचलीस ना बयो? खायचं रहायचं ठीक आहे ना?' आणि आता हे!
तसं हेही अपरिहार्यच आहे. नीश असणारी कंपनी आता चांगलीच जगङ्वाळ झाली आहे. ही लिखापढी त्या वाढत्या पसा-यात आवश्यकच आहे हे मलाही पटतं पण खटकतं हे ही खरंच!
आमची पुणेरी संस्कृती जपण्याची जबाबदारी पुण्याच्या दुकानदारांवर आहे हे तर सर्वांना माहीत आहे.
नंबर घातलेल्या, झिजुन चाललेल्या लाकडी फळ्यांच्या दरवाजांच्या धुळकट दुकानात बसलेले साठे आणि कंपनी तुम्हाला हव्या त्या घाटाचा ड्बा, तेलपोळीचा पत्रा आणि कवड्या पुरवणार,
दुधाच्या दुकानातले शारंगपाणी 'वहिनी तुम्हाला गाडी चालवता आलीच पाहीजे' असं दटावणार, आणि चितळे दूध संपलं असलं तर कात्रजच प्रकृतीला चांगलं असं प्रतिपादन करणार,
घरी सामान पोच करायला आलेला 'प्रपंच'चा क्षीरसागर (धाकली पाती) आजोबांसाठी गुलकंद आणणार, यादीत नसला तरी. आणि अर्धा तास 'शेअरबाजारा'वर गप्पा मारणार,
भाजीवाल्या बाई 'काय ताई ब-याच दिसांनी? परवा तुमची लई सय आली बगा. येकदम ताजं शॅलड आणलं होतं पन तुमचा पत्याच नाय!' असा ड्वायल्वाग मारणार.
पुष्करणी भेळेच्या दुकानात काळे मातीचे रांजण पाण्याला असणार आणि साडेसातची कामगार सभा ऐकायची सक्ती पण!

पण पण पण

या सर्वांवर धावा बोलत आहेत ही नवीन येणारी दुकानं - रिलायन्स फ्रेश आणि बिग बजार आणि सुभिक्षा. सुभिक्षा! दमड्या टिच्चुन वस्तु विकत घ्यायच्या दुकानाचं नाव सुभिक्षा! मला उगाचचं खांद्याला चौपदरी झोळी अडकवुन " ॐ भवती ..." केल्यासारखं वाटेल!
मला माहित आहे तुम्ही म्हणताय, बाई जरा पॅरानॉईड आहे. कुठे रिलायन्स आणि कुठे मंडई, पण रिटेल शॉप्स नी 'मॉम ऍंड पॉप' स्टोअर्सना झोपवलं हे अमेरिकेतलं सत्य आहे हे तुम्ही जाणता. एकदा price wars आणि game of volume सुरु झाले की हे अटळ आहे. अत्ताच, रिलायन्स मधल्या भाज्यांचे दर कमी, वजन चोख आणि माल रसरशीत आहे.
माझाही जीव रमतो या दुकानात, खोटं कशाला बोलु? निवडीला वाव, वातानुकुलन आणि थोडं मिरवणं मलाही भावतं पण तिथल्या भावशुन्य डोळ्यांच्या, भाषेचा गंध नसलेल्या विक्रेत्या पोरी मला परक्या वाटतात. 'चवळी कुठे आहे?' हे इंग्रजीत विचारावं लागतं च्यामारी! शॉपिंगला येणा-या बायांची कार्टी, शॉपींग कार्ट ढकलताना माझ्या घोट्यांचा नेम धरतात आणि त्या भवान्या 'नो बेटा' करत अंगावरुन निघुन जातात. डब्बल च्यामारी! आणि या सगळ्यात पुणेरी संस्कृतीवर संक्रांत येते ती वेगळीच!
हीच प्रगती आहे, हीच उंचावणारी जीवनप्रत आहे आणि मला ती हवीहवीशी आहे. मान्य, सगळं मान्य! पण माझ्या मनाला सागरगोटे, लंगडा बाळकृष्ण, अन्नपुर्णा हे पण हवय! म्हणुन तर माझं धुवट मन ठसठसतं,

पुढे पुढे जाताना,
ही मनात कसली खंत?
गुलबकावलीच्या रानी
होतो आपुलकीचा अंत!

हाक

2007-04-05T19:19:00.000+05:30

'व्यवस्थापकीय' पदवी मिळवुन व्यावसायिक जगात वावरणा-यांची एक जमात असते. म्हणजे 'एम बी ए' माणसं हो! ते एक विशिष्ठ परिभाषा वापरतात आणि ती सतत बदलतात. काही दिवसापुर्वी 'Facilitatorअसेल तर आता तो 'Enabler' झालेला असतो. तर अश्या मंडळींची तुमच्याशी बोलण्याची ढब असते. प्रत्येक वाक्यच्या सुरवातीला ते तुम्हाला संबोधतात. 'मंजिरी Let us first aim for the low lying fruit मंजिरी,and then we can see what is the common synergy मंजिरी' जणु काही संभाषणात इतक्यांदा हाक मारली नाही तर तो किंवा मी माझं नाव विसरुन जाउ अशी त्याला भिती वाटत असावी!
ही हाक, संबोधन मोठी मजेशीर गोष्ट आहे. कोणी, कोणत्या नावाने किंवा नाव न घेता हाक मारली अश्या गोष्टी काय काय सुचवुन जातात नाही? मग ते `अहो! ऐकलं का?' असो, नटसम्राटांचं `सरकार' असो की नातीनं आजोबांना बोलावलेलं `ए विनायक आबा' असो. प्रत्येकाची वेगळी खुमारी.
तशी बाळाची पहिली ट्यॅंह्यॅं - ही सुद्धा हाकच नाही का, 'अरे कोणी आहे का इकडे?' पासुन 'मला भुक लागलीय आणि तुम्ही लक्ष पण देत नाही!' सगळी बाळं आपल्या आईला आपल्या हाकेला ओ द्यायला अगदी `कंडीशन' करुन टाकतात. मला आठवतं माझी मुलगी तान्ही होती तेंव्हा, कोणत्याही बाळाच्या रडण्याचा आवाज आला की माझी डावी मांडी हलायला लागायची बाळाला थोपटायला घेतल्यासारखी! सोसायटीत खालुन 'आई" अशी हाक आली की सगळ्याजणी खिडकीशी जमा होतात की नाही?
कोणत्या नावाने हाक मारली जाते आणि आवाजाचा पोत काय आहे यावरुनच पुढच्या संभाषणाचं सुतोवाच असतं. 'नंदु ग!' म्हणजे ..'ये ग राणी खाउ देउ का?' आणि 'नं - दि - नी' म्हणजे `मुकाट्याने अभ्यासाला बसतेस का घालु दोन धपाटे?' काय श्रुतीचित्र उभं राहिलं की नाही कानात?
जाणकार नव-यांना म्हणे, `अहो ऐकलं का' किंवा 'मी काय म्हणते,' एवढ्यावरुनच आपल्या खिश्याला पडणा-या भोकाच्या आकारमानाचा बरोबर अंदाज येतो. अर्थात त्यासाठी बारा चौदा वर्षाची तपश्चर्या लागते.
काही हाका बिन नावाच्या असतात. `विशेष' खिडकीखालुन रस्त्याने सायकल ने जाताना घातलेली शीळ काय आणि उन्हाळ्यात आमराईतुन येणारी कोकीळाची शीळ काय भाव एकच नाही का?
त्याही पलीकडे काही हाका बिन-आवाजी असतात. थेट आत्म्याला भिडणा-या. काही वेडे, सर्व संकेत, सर्व शिष्टसंमत शहाणपण झुगारुन देउन या हाकांना ओ देतात आणि इतिहास घडतो.
हा लेखन खटाटोप तरी काय आतल्या अस्वस्थ उर्मींना दिलेली ओ च असते.
आणि हो तुमच्या हाकांचीही आम्ही वाट बघतो बरं, कधी कधी आळशीपणामुळे ओ द्यायला उशीर होतो खरा पण ...
पुकारो हमे नाम लेकर पुकारो,
हमे तुमसे अपनी खबर मिल रही है।

आमच्या सुंदरीचं लगीन!

2007-02-12T10:39:00.000+05:30

स्थळ - तुमच्या आमच्या घरातलं स्वैपाकघर

काळ - रविवार सकाळ साडेदहा अकरा. खमंग नाश्ता मटकाउन श्री दुस-या चहाचे घुटके घेत आहेत. हातात रविवारची पुरवणी. सौ. ओट्याशी उभ्या राहुन पोळ्या करतायेत.
पार्श्वसंगीत - "व-हाडी कोण कोण येणार आमच्या सुंदरीचं लगीन ...

सौ : अहो! ऐकलं का?
श्री: अं . . . हं . . .
सौ: झाला बाई एकदाचा साखरपुडा! मी म्हटलं इजा बिजा तिजा होतंय की काय? अभीला मात्र चांगलच गटवलं तिनी!
श्री: हो! ...
सौ: पण लहान आहे तो तिच्याहुन!
श्री: अँ? ... मंदी कुठं मोठीय ग?
सौ: अहो! कोण मंदी? मी अभीषेक ऐश्वर्याच्या लग्नाचं म्हणतेय! तसा मला काही दिवसांपुर्वीच वास लागला होता. ही बच्चन मंडळी तिला घेउन काशी विश्वेश्वराला गेली ना? तेंव्हाच मी म्हटलं की काहीतरी शिजतंय! नायकीण म्हणाली `गुरू'साठी गेले असतील! पण मी तेंव्हाच ताडलं की हे `मंगळा'साठी आहे म्हणुन! उगाच नाय ऐश्वर्यानं साड्या खरेदी केली. माझा पण लग्नाचा शालू बनारसी आहे बरं.
श्री: अरे वा वा!
सौ: अरे वा वा काय? साड्यांची खरेदी आम्ही केली म्हणुन! तुमच्या मंडळींवर सोडली असती ना, तर इरकल नाहीतर बेळगावी घेतली असती वन्संनी.
श्री: (चहाबरोबर गिळलेल्या शब्दांचा आवाज)
सौ: तशी मंडळी फार भाविक हो. सगळ्या देवांना जाउन आली! आपण पण जायचं का? ऐश्वर्या ट्रॅवलची नवीन सहल आहे, `शुभ मंगळ' बच्चन स्टाईल. आणि म्हायतीय का? अमिताभच्या मेकपमॅनची वहिनी पण आपल्या सोबत येणार टुरवर! काशी, अजमेर, विन्ध्यवासिनी सगळं कवर करणार. शिवाय बच्चन क्वीज आणि जलसा ते सिद्धीविनायक खास चालण्याची स्पर्धा! जाउया ना!
श्री: काय म्हणतेस!
सौ: वृंदाबाई फारच हौशी हो. जावयाचा वॉर्डरोब करायला दिलाय, फक्त अभिषेकची उंची मोजुन बनवनार आहे म्हणे. पण मी म्हणते कपाट करायला काय करायचीय उंची!
श्री: खु .. खु.. वॉर्डरोब म्हणजे त्याचे लग्नसमारंभाचे कपडे. हॅ हॅ .. कपाट म्हणे ..
सौ: बरं बरं .. पण तरी नुस्त्या उंचीवरुन कसे काय कपडे शिवणार? सुरवार तंग होऊन अनावस्था प्रसंग ओढावला म्हणजे? माणसानं कसं प्रॅक्टिकल असावं ऐश्वर्यासाठी जया काय दागिने करणारेय कोणास्ठाउक? ती कधी काही सांगत नाही की बोलत नाही नुस्ती वामांगी रखुमाई आहे. आता दागिने घेउन टाक म्हणावं! नाहीतर लगीनसराई सुरु झाली म्हणजे सोनं कडाडायचं! आधीच दहा झालंय!
श्री: आपल्याला काय करायचंय?
सौ: वा असं कसं? आपल्या घरची मंडळी आहेत ही! आपले बंटी - बबली तसे हे रोज भेटणारे! टीवीवर हो! इतक्यांदा तर माझी बहीणसुद्धा भेटत नाही मला! मी तर म्हणते चांगला घसघशीत आहेर करायला हवा. हेअरबँड दिला तर चांदीचा?
श्री: काहीतरी काय? ऐश्वर्या कुठे घालते हेअरबँड?
सौ: ऐश्वर्याला नाही हो. अभिषेकला म्हणतेय मी. बघितलंत ना टीवीवर?
श्री: अँ हो का? असेल असेल!
सौ: तर मग ठरलं! अचानक मुहुर्त ठरवतील आणि आपली मात्र धावपळ. आधीपासुन तयारी ठेवली पाहिजे. मी पण सकाळी फिरायला जातेय. असं स्लीम दिसलं पाहिजे. तुम्ही पण लक्ष द्या जरा. ढेरी दिसतीय केव्हढी!
श्री : हॅ .. काहीतरीच तुझं!
सौ: आणि गंमत सांगायची राहिलीच तुम्हाला! मी किनै, मंगलाष्टक पण रचलंय. पाठवुन देणारेय जयावैनींना. आपली बाजु कमी नको पडायला. म्हणुन दाखवु का?
अभिषेकाशी जडले नाते विश्वसुंदरीचे।
स्वयंवर झाले ऐशुचे, स्वयंवर झाले ऐशुचे।
श्री: वा! वा! सरोजिनी नायडुंनंतर आपणच!
सौ: हो कळतात बरं हे टोमणे. पण खरं सांगु, कधी कधी वाटतं, यांच्या सगळ्या खाजगी गोष्टी किती पब्लिक होतात नै? म्हणजे प्रायवसी कशी ती नाहीच. आपण आठवतं लग्नाआधी चोरुन टेकडीवरच्या मारुतीला गेलो होतो?
श्री: आणि तुझी चप्पल हरवलीवती.
सौ: हुं तेच कसं हो आठवतं तुम्हाला? तुमच्यासारखा शुंभ माणुस नै पाहिला मी. मी सांगतीय काय आणि तुम्ही बोलताय काय?
श्री: अग चिडतेस काय अशी? मजा केली ग मी. खरंय तुझं म्हणणं, त्या आठवणी फक्त आपल्या आहेत आणि त्याची सर कुठल्याही बेंटलेला येणार नाही!
सौ: काय बेंटेक्स! मी काही बेंटेक्स फिंटेक्स घालणार नाही. सांगुन ठेवतेय, सगळे लॉकरमधले दागीने आणायचे आहेत.
श्री: हो माझे आई हो! तु म्हणशील ते खरं!

आणि अशा त-हेने ही साठा उत्तराची कहाणीही श्रींच्या शरणागतीने सफल झाली!

वर्गीकरण

2007-01-05T10:51:00.000+05:30

जगात दोन प्रकारची माणसे असतात,
एक, ज्यांना सतत थंडी वाजते आणि दुस-या ज्या बर्फ़ात स्लीवलेस ब्लाउज घालुन विहरतात!

जगात दोन प्रकारची माणसे असतात,
एक ज्यांना पु.ल. आवडतात, आणि दुसरे ज्यांना वाचता येत नाही!

जगात दोन प्रकारची माणसे असतात,
एक ज्यांना नाचता येतं आणि दुसरे जे विसर्जन- वरातीच्या पुढे हात वर करुन अंगविक्षेप करतात!

जगात तीन प्रकारची पण माणसे असतात,
एक ज्यांना मोजता येतं आणि दुसरे ज्यांना मोजता येत नाही!

जगात दोन प्रकारची माणसे असतात,
एक जी 'बोअर' करतात, आणि दुसरी जी 'बोअर' होतात!

तुम्ही?

गाना बनै ले हुनर से मियाँ!

2006-11-24T11:55:00.000+05:30

वा! वा! हिमेशवा वा! म्हणजे बिलकुल लाजवाब! काय गाणं पेश केलंस तू!
आजपर्यंत मी समजत होतो की गाण्यांमध्ये शब्दांच्या अर्थांचे पापुद्रे तयार करणे फक्त मलाच जमते. चड्डी घातलेले फुल, चांद कटोरा घेउन चाललेली रात भिकारन सारख्या श्रोत्यांना धक्का देणा-या प्रतिमा, टाइम्स ऑफ इंडिया चं गाणं, किंवा चॉकसे चॉंदपर लिखना या सारखे नवीन प्रयोग करणं हि माझी मक्तेदारी होती. हां कहते हैं बांद्रा के उस पार किसी शक्स ने एक दो तीन कोशीश की थी। पर हर लफ्ज कोई लडकीको देखा तो लिखनेवाली नज्म तो नही होती। खैर वह कहानी फिर कभी...।
पण गड्या तू जे केलेस त्याला मिसाल नाही. एक शब्द - तनहाईयाँ - त्याला आपल्या सानुनासिक स्वरांचा असा झटका दिलास, तन-हैय्या! आणि तो शब्द म्हणजे अर्थांचे आणि अर्थांतरांचे जणु एक झुंबर झाला. गाणा-याचं तन म्हणजे बाह्य रूप म्हणजे जणु एखादा अडलेला बैल नव्हे सांड. त्याला हैय्या हैय्या करणारं जग. बैलानं कोणत्याही प्रकारच्या बाह्य प्रतिक्रीयेला न जुमानणं. त्यामुळे इतर कळप पुढे निघुन गेला. हैय्या हैय्या करणारा गुराखी ही निघुन गेला. या तनहाईत बैल एकटाच उरला ...
खरं सांगतो, एकसो सोला चाँद की राते जागलो तरी मला नाही जमणार ही किमया. तू तर माझ्या ही पुढे गेलास.
हे बलिवर्द-विक्रिडित, ही गुराखी प्रतिमासृष्टी एका असंबधित शब्दाला रेकुन - मेरा मतलब है, फेकुन तू तयार केलीस. गीत बुढे नही होते, उनके चेहरोंपे झुर्रीयाँ नही गिरती। हां जब उस तबेले से आवाज आयेगी तो कह देंगे कुछ गीत तो गीत ही नही होते। वो होते हैं हम्मागीत ऊफ़ महागीत।

सांग सांग भोलानाथ!

2006-10-17T13:39:00.000+05:30

आपल्याला आवडलेली साडी नेहमी आपण ठरवलेल्या रेंजच्या बाहेर का असते?
सौंदर्यप्रसाधने विकणा-या पोरी नेहमी आगाऊ आणि गि-हाइकांकडे पुर्ण दुर्लक्ष करणा-या का असतात?
शेजारच्या बाईच्या हातातली साडी आपल्याला कायम का आवडते?
आपल्याला अवडलेल्या चदरीचा, अभ्र्याचा, टॉवेलचा एकच पीस का शिल्लक असतो?

भरजरी

2006-10-12T14:23:00.000+05:30

पुण्याच्या सेनापती बापट रस्त्यानं नजिकच्या काळात कात टाकली आहे. चतुश्रुंगी जवळ निर्माण होत असलेल्या संगणकीय संकुलात टोलेजंग इमारती उभ्या रहात आहेत. त्या इमारती नव्या नव्या भरजरी दुकानांनी झगमगु लागल्या आहेत. आघाडीची व्यापारी संकुले, रेस्तरॉं आणि पुण्यातले सगळ्यात मोठे क्रॉसवर्ड - पुस्तके विकत घेण्याचा अनुभव भरजरी करणारी दुकानांची साखळी. अमेरिकन धर्तीवर, पुस्तके चाळायला, वाटल्यास जेठा मारुन वाचायला वाव देणारी. त्या मुळे त्या दुकानाला भेट देणे 'मष्ट' झाले.
दुकान प्रशस्त होते पण एकंदर 'मझा' नव्हता येत. एकतर जागा भरायची म्हणुन लांबलांब मांडलेले शेल्फ्स. ते शेल्फ्स भरायचे म्हणुन ठेवलेल्या एकाच पुस्तकाच्या पाच पाच प्रती. पुस्तकंही सगळी फॅशनेबल आणि अधिक खपाची. आणि कवितांच्या पुस्तकांचा दीड खण. आणि त्या खणातली निम्मी पुस्तकं जीएंच्या भाषेत संक्रातीच्या भेटकार्डावर लायकीच्या कवितांची. हे मी इंग्रजी पुस्तकांबद्दल सांगते आहे हं मराठी पुस्तकांची आशाच नव्हती. तर अशी नाक मुरडत मी त्या पुस्तकांच्या सुगंधी गर्दीत भटकत होते. ही सुगंधी - तथाकथित बुद्धीजीवी - जमात तशी मजेशीर. पण त्याबाबत आपणही त्या जमातीत मोडतो किंवा मोडता मोडता 'वाचतो' अशी मला दाट आणि घाबरवणारी शंका आहे. तर अपेक्षेप्रमाणे मराठी फडताळात खांडेकरांचं एक, पुलंची दोन, वपुंची साडेचार, ख-यांची सहा आणि पाककृतींची पंधरा पुस्तकं दिलेल्या जागेत अंग चोरत उभी होती. या पुस्तकांवर फिरत असताना त्यातल्या एकावर नजर अडखळली. पुस्तक उचलुन बघितलं....
आणि मी अचानक बसलेल्या आश्चर्याच्या धक्क्याने स्तब्ध झाले. ते पुस्तक दुसरे तिसरे कुठले नसुन, नाथमाधवांच्या स्वराज्यमालेपैकी एक होते! ह्या भांगेत तुळस कुठुन बरे उगवली? .. सुज्ञ वाचकांनी ओळखलं असेलच की अशा प्रसंगी काळाची पानं फडफडत मागे जाणं अपरिहार्य आहे.
गोरेगावच्या दत्ताच्या देवळातली लायब्ररी ही अठरापगड वस्तीच्या वेशीवरची एक मराठमोळी ओऍसिस होती. वाचकांनी मोठ्या उदारतेने दान केलेल्या पुस्तकांवर चालणारी. तिथे मला नाथमाधवांची स्वराजमाला वाचायला मिळाली. शिवचरित्रातले (सबुर! कोणते शिवचरित्र असे विचारलेत तर हरितात्यांची शिक्षा अमलात आणली जाइल!) रोमहर्षक प्रसंग घेउन त्याभोवती रचलेले कल्पनिक कथनक., स्वराज्यासाठी प्राण वेचायला तयार असणा-या तडफदार परंतु अबला नायिका, त्याच्यावर येणारी संकटं, नायिकेच्या बटव्यातल्या प्रकाश देणा-या, प्रसंगी समोरच्याला हतबल करणार-या मुळ्या, अहाहा - माझ्या स्मृतीत ती पुस्तके सुवर्णक्षरांनी नोंदवली आहेत! त्या पुस्तकांच्या भरजरी सरंजामशाही भाषेची मजा काही और होती. पंचवीस वर्षांपुर्वीही सहजासहजी न मिळणारी पुस्तकं इथं नव्या आवृत्तीत पाहुन मला आश्चर्य वाटलं तर त्यात नवल ते काय? आणि लोकहो त्या पुस्तकाखातर, मी आत्तापर्यंत क्रॉसवर्डला मुरडलेली सर्व नाकं रिवाईंड केली आणि मनातल्या मनात म्हटले की आमच्या हातात असते तर या दुकानाच्या मालकाला गळ्यातला कंठा बहाल केला असता!

तीन संदर्भ

2006-09-12T13:36:00.000+05:30

सप्टेंबरचे दिवस. कुळाचाराचे, उपासा-मोदकांचे. आणि शिवाय बुचाच्या फुलांचे. माझ्या अंगणात दोन बुचाची झाडे आहेत. पावसाचा भर ओसरल्यावर थंडीची किनार असलेली हवा पडते. आसमंतात सुगीचा सुगावा लागायला सुरवात होते. खरंतर शब्दात नाही सांगत येणार तो हवेचा तरतरीतपणा - crispness. अश्यावेळी माझी नजर बुचाच्या झाडांकडे असते. अरे, यांना अजुन कशी जाग आली नाही? इतर वर्षभर 'उंच झाडे' अश्या सामान्य कुळातले बुचबाबा या दिवसात संगीत होतात. एके दिवशी अचानक एखाद्या फांदीवर पांढ-या लांब कळ्यांचं झुम्बर दिसु लागतं आणि पाहता पाहता एवढी थोरली झाडं अलवार भासु लागतात.
बहुतेक वेळा कोप-यावरचा बुचोबा पहिला नंबर लावतो आणि लॉ कॉलेज रोड वरचा बुच समुदाय पिछाडी सांभाळतो. रात्री त्या रस्त्याने परतताना परिमळ तुम्हाला कवेत घेतो. सहज नजर वर जाते. वरचे वृक्ष मजेत डोलतात, आम्ही पण आहोत म्हटलं! घरातही तो सुगंध हलका पसरतो. मला 'जाणिवश्रीमंत' करतो.
गेल्या वर्षभरात या झाडाशी साहित्यिक आप्तसंबंध जुळला. विद्द्युलेखा अकलुजकरांचं भाषावेध हे शब्द व्याकरण भाषा याबद्दल लिहिलेल्या स्फुटांचं एक छान पुस्तक आहे. त्यात त्यांनी इंदिरांच्या गर्भरेशिममधिल एका कवितेतल्या बुचाच्या फुलाच्या उल्लेखाचा संदर्भ दिला (आहे की नाही संदर्भाचा संदर्भ! pointer to pointer) नंतर विद्द्युतना सुनिता देशपांडेंनी बुचाचे आणखी एक नाव सांगितले 'गगनजाई'. इंदिराबाईंनीही पुढ्च्या अवृत्तीत आपल्या कवितेत बदल केला. परत एकदा शांता शेळके यांच्या पुस्तकात या फुलांचा उल्लेख आला. त्यांनी नाव सांगितले गगनमोगरा. असा हा तीन संदर्भांनी अधोरेखित झालेला गंधवृक्ष या वर्षी आधिक सुगंधित भासतो आहे.

हे लिखाण करुन संध्याकाळच्या स्वैपाकाला लागले. भरुन आलेले आभाळ कोसळु लागले होते. तेवढ्यात लेक घरी आली. चिंब भिजलेली. तिला ओरडायला मी श्वास घेतला तेव्हढ्यात तिने पाठीमागचा हात पुढे केला. हातात तिने वेचलेल्या बुचाच्या फुलांचा गुच्छ! 'तुला आवडतात ना? म्हणुन आणायला गेले होते!' ...

and ladies and gentlemen, my cup runneth over.

बुकशेल्फ

2006-09-05T12:39:00.000+05:30

झी मराठी वाहिनीवर रविवारी दुपारी एक ते दीड बुकशेल्फ नावाचा वाचनावर आधारित कार्यक्रम प्रसारित होतो. शनिवारी सकाळी पुनर्प्रक्षेपित होतो. त्यात नविन पुस्तकांची ओळख असते, काही वाचनवेड्यांच्या ओळखी असतात, टॉप फाईव पुस्तकं असतात. अतुल कुलकर्णी मन लावुन हा कार्यक्रम सादर करतो. शक्य असेल तर जरुर हा कार्यक्रम जरुर पहा.
काही वेळा कार्यक्रमाचा फॉर्म बदलला तर अजुन मजा येईल. लेखकांच्या मुलाखती, साहित्यजगतातील घडामोडी वगैरे. मला असे वाटते की कधी कधी कवितेचा भाव न लक्षात घेता, अतुल त्या जास्त "गहि-या" (Intense) वाचतो. पण हे केवळ गालबोट.
कार्यक्रम चांगला असल्याने कधी बंद पडेल याचा नेम नाही.
तर त्या निमित्ताने माझा तुम्हाला प्रश्न: तुम्ही का वाचता? वेळ घालवण्यासाठी, आहे अश्या जगापासुन सुटका मिळवण्यासाठी, विरंगुळा म्हणुन, का व्यसन आहे म्हणुन?

आणि तरीही...

2006-08-21T19:32:00.000+05:30

ठसठसणा-या जखमा,
छुप्या मारेक-यांसारख्या साधतात डाव,
अचानक बेसावध पाहुन घालतात घाव,

देशभक्तांची ज्वलंत जिद्द
यातनागरातल्या किंकाळ्या
अंदमानचा निर्घ्रुण कोलु
एडनचं मणामणाचं ओझं
कापुन टाकलेला पायाचा तळवा
ऑशविट्झचं खदखदतं वंशखंदन

बलदंडांचं,
बळाच्या जोरावर "न्याय्य" ठरलेलं क्रौर्य.
बळी,
चिरडले जाणारे, तडफडणारे, असहाय्य.

या जखमा भरत तर कधीच नाहीत
नुसत्याच सवयीच्या होतात
अचानक नवा घाव बसतो
परत सगळ्या मुसमुसु लागतात

उकळते कालवणाचे काहील
पडुन बुडणारा नकोसा उत्पल
स्फोटानंतर फलाटावर,
साखळलेले उध्वस्त अवयव
टपलेल्या पेशंट गिधाडांसमोर
धपापणारं इथियोपियन पोर.

त्या क्षणी मन पार पिळवटुन आक्रंदतं
पार निपचीत अंधा-या कोप-यात आक्रसतं
चीड येते,
केवळ "मानव"च करु शकणा-या अत्याचाराची!
त्याहुन शिसारी येते,
माझ्या षंढ चिकट निष्क्रियतेची
आणि तरीही ...
आणि तरीही,
दुस-या क्षणी मी मनाचा चॅनल बदलते...
करण जोहरच्या बेगडी दुनियेची चिलीम ओढते.

गप्पा

2006-07-21T17:29:00.000+05:30

अंधार पडत होता तशी मी लेकीला हाक मारली,
'चला या घरी'
'आई पाच मिंटं'
असं नेहेमीचं उत्तर देउन पुन्हा ती गप्पांकडे वळली सुद्धा!
`रोज भेटतात एकमेकींना तरी यांच्या गप्पा कश्या संपत नाहीत? काय बोलतात एवढ्या?'
असा विचार मनात येता येता, स्वत:चंच हसु आलं. गप्पा कधी संपतात का? `जिवश्च कंठश्च' मैत्रिणींनी रोज गप्पा नाही मारायच्या तर कोणी? गप्पा गोष्टच अशी आहे, चला मारुया म्हणुन नाही जमायच्या त्या. `चल निघते ग' म्हणुन बाहेर पडल्यावर, एकजण फाटकाच्या आतल्या बाजुला आणि दुसरं बाहेर अश्या फाटकाला लटकुन पुढे अर्धा पाउण तास मारल्या जातात त्या ख-या गप्पा.
शाळा सुटली की मुलींचे घोळके बाहेर पडतात. ४ - ५ मुली एकमेकींच्यात जरा ही जागा राहणार नाही अशा एकमेकीला चिकटतात आणि जणु सयामीज ट्विन्स असल्यासारख्या एकधडाने रस्त्याने चालतात. २०% बोलणं, ६०% खिदळणं आणि २०% 'गप्प बस!' त्या एक्जीव घोळक्यातुन उत्पन्न होतं, त्या गप्पा. आता खरं तर स्कुल बस ने मुलं ये जा करत असल्यानं ही प्रथा मोडीत निघते की काय अशी काळजी लागली होती पण सांगायला आनंद होतो की मुली या मुलीच आहेत फक्त `बावळट' ची जागा `स्टुप्पीड' ने घेतली आहे.
आमची आई आणि आमच्या हंसाबाई यांचं आठवड्याला एकतरी गप्पष्टक झडायचंच. आई खुर्ची नाहीतर पलंगावर आणि हंसाबाई भिंतीशी अंगाची जुडी करुन जमिनीवर बसलेल्या. आईने खास गोड चहा केलेला, आई घुटक्या घुटक्याने आणि मावशीबाई भुरक्या-भुरक्याने तो पित असायच्या. हंसाबाई म्हणजे आईच्या मीनाकुमारी होत्या - ट्रॅजडीक्वीन! त्यांच्या नुसत्या वाळत टाकायचे कपडे झटकण्याच्या स्टाईलवरुन आई ओळखायची की चहा गोड करायला हवा. त्यांच्या बोलण्याला एक कोळी-आगरी हेल होता. 'काय सांगु बाई आमच्या चंद्रीचं ना नशीबऽच फुटकं ....' म्हणजे तासाभराची निश्चिंती! आणि नंतर, 'हं! पुरुषांची जातच मेली नतद्रष्ट!' ही 'स्ट्रे बुलेट' कुठुन आली हे पेपर वाचत बसलेल्या बाबांना काही उमगायचं नाही.
गप्पा कोणाच्या रंगतील आणि कोणाच्या नाही ते काही सांगता येत नाही आनंद मधल्या गाण्यात गुलजार ने लिहिलंय तसं
कही तो ये दिल कभी मिल नही पाते
कहीपे निकल आये जनमोंके नाते
पण गप्पांचे फड खरे रंगतात ते रात्री. मनजुळणी झालेला ग्रुप असावा -- दोन दिवसाने भेटतो का दोन वर्षांनी याने ज्या नात्यांच्या पोतात काहीच फरक पडत नाही एव्हढी ज्याची वीण घट्ट असते ती मनजुळणी -- तर असा ग्रुप असावा. रात्र हलके हलके चढत जावी. सर्व मंडळींनी अपडेट द्यावा. अनुपस्थितांची माफक निंदा व्हावी. कॉमन टारगेट्स उदा विचित्र शेजारी अथवा खडुस सर यांची यथेच्छ निंदा व्हावी. वादविवाद व्हावेत. जेवणाचे हात वाळुन जावेत. दोन चारदा कॉफीची फर्माइश व्हावी. कुठुन तरी येणा-या रातराणीच्या वासासारख्या गप्पा लहरत जाव्यात.
रात्रीच्या गप्पांना एक वेगळा खुमार असतो. जगातला सगळा वेळ आपल्यापाशी असल्याचा निवांतपणा असतो, बाकीचं जग झोपल्याचा एकांत असतो. अंधाराने सगळ्यांना कुशीत घेतल्याने एक जवळीक असते. काही विषय धीटपणे चर्चिले जातात. काही गुपिते सांगितली जातात, काही अश्रु पुसले जातात. इतर गप्पा जर ठुम-या असल्या तर या गप्पा बडा ख्याल असतात, तब्येतीने एकायच्या, अनुभवायच्या ....
छायी रतिया कारी कारी

छोडके सारी दुनियादारी

सुनो अब बतिया हमारी ...

हक्क!

2006-07-20T14:19:00.000+05:30

मुंबईत झालेल्या घटनांनी सुन्न व्हायला झालं. अतिशय थंड डोक्याने कोणी इतक्या जणांना मारायची योजना बनवु शकतो ती प्रत्यक्षात आणु शकतो हे झेपणंच जड गेलं. मुंबईकर त्याच्या स्वभावधर्मानुसार वागले. कोणी आपल्या कामाचं नाही हे त्यांना चांगलं माहीत आहे. त्यांनीच एकमेकांचे अश्रु पुसले आणि चालु लागले. कोणत्याही युद्धात बळी पडतात ते निरपराध असहायच!
मला तर कधी कधी समजत नाही की ह्यांचं कौतुक करावं की त्यांनी काही किमान अपेक्षा बाळगु नये या बद्द्ल रागवावं
ह्यातुन सवरते आहे तोच लक्षात आले की आपला ब्लॉग चालत नाहीये. आधी वाटले की व्यत्यय आहे पण मग खरी गोष्ट समजली. हा म्हणजे चोर सोडुन सन्यासाला सुळी देण्याचा प्रकार! `आविष्कार स्वातंत्र्याची मुस्कटदाबी' आहे ही! जाम वैतागले मी. मला पोस्ट करता येत आहे कारण ते संकेतस्थळ वर्ज्य नाही झालेले पण वाचता येत नाही. तणतणुन "वर्ड्प्रेस" ला हलायचा विचार केला. पण एक मिनिट.... का म्हणुन? का म्हणुन मी हलायचे इथुन? नोहे! नो वे!
तेंव्हा रामगढ के वासियों चाहे गब्बर कुछ भी करले ... जब तक है मुमकिन, मै ब्लॉगुंगी!!!
तुमचा लोभ असावा ही विनंती!

अनुस्वाराच्या निमित्ताने

2006-07-13T11:12:00.000+05:30

मिलिंद च्या 'अनुस्वार' या नोंदीच्या अनुषंगाने केलेल्या विचारानं मला काही मुद्दे सुचले. ते मी त्यांच्या नोंदीवर टिप्पणी म्हणुन टाकलेच. पण अधिक कायमस्वरुप नोंद असावी म्हणुन पुनरावृत्ती.

पण त्या आधी -- मी काही माहितगार अथवा भाषेची विद्यार्थीनी नाही हे ध्यानात घ्या.

१. माझ्या मते अं हा ओष्ट्व्य नाही. तो अनुनासिक आहे. ओठाचा वापर न करता त्याचा उच्चार करता येतो.
२. हा अनुस्वार बेटा चुकीच्या कळपात शिरल्यासारखा वाटतोय खरा! म्हणजे इतर बाराखडी ही त्याच व्यंजनाचे आविष्कार आसतात तर हा बेटा पुढच्या व्यंजनाला जाउन चिकटतो आहे.
३. अनुस्वाराप्रमाणे 'र' या व्यंजनासाठीही किती वेगवेगळ्या प्रकारची चिन्हे आहेत. आणि ती बाराखडी प्रमाणे परत बदलतात. जसे क्र आणि कृ - उ उलटा फिरवलेला. शिवय तोर्यात असे न लिहिता तो-यात असे लिहीलि जाते. आणि जिथे कंपित मधला अर्धा म पुढ्च्या क वर दर्शवला गेला तर सर्वात मधला अर्धा र मागच्या व वर.
४. माझे असे एक मत आहे की गेल्या शतकच्या सुरवातीला मराठी व्याकरणावर जे संस्कार झाले त्यावर इंग्रजीची छाप आहे. म्हणुन मराठीत दंड न वापरता . पूर्णविराम (Fullstop चे भाषांतर?) वापरला जातो.
५. मराठी बाराखडीचा भाग असलेले कॅ आणि कॉ हे उच्चार आपल्याला कधीही मराठी शब्द लिहीताना लागतच नाहीत. ते फक्त इंग्रजी भाषेतले शब्द लिहायला उपयोगी पडतात. जसे कॅप्टन इ.
६. आपल्या बाराखडीत -ह्स्व आणि दीर्घ उ आणि इ आहेत पण ओ आणि ए नाहीत
७. आणि जोडाक्षरासाठी एक चिन्ह ही आणखी एक खासियत ... श्री, क्ष, ज्ञ ... आणि ज्ञ ची आणखी एक गंमत, तो मराठीत द्न्य आहे तर हिंदीत ग्य!

असो! या गमती कदाचित तुम्हाला फार obvious वाटत असतील पण मला मजा वाटते.

अय्या बाई तुम्ही?

2006-07-07T17:38:00.000+05:30

काल भाजीवालीसमोर घासाघीस करताना, शेजारी उभ्या असलेल्या बाईंकडे बघितले तर त्य मोठे कुंकु लावलेल्या हस-या बाई ओळखीच्या वाटल्या. एकदम ओळख पटली की या विज्ञानमंचच्या कुलकर्णी बाई. मी लगेच 'स्कर्ट-ब्लाउज, दोन वेण्या' मोड मध्ये गेले. आणि म्हणाले, "अय्या बाई तुम्ही!"
बाईंना अश्या बावळटपणाची बरीच सवय असावी. त्यांनी ओळख विचारली, गप्पा मारल्या. त्यांच्या बरोबर आलेली त्यांची नात चुळबुळ करायला लागली तसे बोलणे आवरते घेत आम्ही आपापल्या मार्गाला लागलो.
पण या आजी - बाई मला पटेचनात. नातीची समजुत काढणा-या आजी आणि माझ्या बाई यात मला दुवाच सापडेना. खरं तर गोरेगावच्या मराठी शाळेत शिकल्याननंतर माझ्याही आयुष्याने वळणं घेतली होती की.
मन चटकन शाळेत धावलं, तो पेल्टोफोरमचा पिवळा सडा पडलेला तपकिरी रस्ता. भलं थोरलं आवार, बैठी शाळा, आणि त्यावर अम्मल गाजवणा-या आमच्या सगळ्या शिक्षिका. त्यांनी खरच आम्हाला घडवलं, नियमाबाहेर जाउन पुस्तकं दिली, विषयांची गोडी लावली.
माझ्या केळकर बाईंमुळे शास्त्र विषयाची गोडी लागली. त्या कायम वर्गात तास सुरु असताना पुस्तक उघडलं की रागवायच्या आणि उत्तर आलं नाही की घरी पुस्तक उघडलं नाही म्हणुन रागवायच्या! प्रभु सरांचा आदरयुक्त धाक असायचा.
माझ्या सगळ्यात लाडक्या बाई होत्या आम्हाला मराठी आणि इतिहास शिकवणा-या असनीकर बाई. त्यांच्यामुळे मला 'कविता करता येतील' अशी आशा निर्माण झाली. त्यांनी मला वक्तृत्वाचं कोचिंग दिलं. स्पर्धांना पाठवलं. जिंकुन आल्यावर 'वाटलं नव्ह्तं गं' असं कौतुक केलं! खुप काही शिकवलं.
एकदा शिकवण्याच्या ओघात, त्यांनी आपल्या मुलाचे उदाहरण दिले, कसा तो सुट्टीभर नुसता गोट्या खेळला. त्याने तांब्याभर गोट्या जमवल्या. एकदा बाईंचे ऐकले नाही म्हणुन त्यांनी चिडुन त्या सगळ्या गोट्या विहिरीत फेकुन दिल्या. आणि त्या मुलाने शांतपणे परत गोट्या जमवायला सुरवात केली!
असनीकर बाईंनी तो प्रसंग सांगितला आणि मी दचकले, म्हणजे बाईंना 'बाई' म्हणुन नसलेलं आयुष्य असतं. त्यांना मुलं असतात हे लक्षातच आलं नव्हतं माझ्या. शेजारी बसलेल्या वैशालीच्या चेह-यावर असनीकर बाई 'आई' म्हणुन लाभलेल्या मुलाबद्द्ल अपार कणव दाटली होती. पलिकडचा निकम तांब्याभर गोट्या खेळत होता.
आपल्याला असलेली एखाद्या माणसाची ऒळख, त्याच्या आठवणी फोटोंसारख्या असतात. द्विमीत - टु डायमेन्शनल.
फोटोतल्या मालतीची कुठे मालीआज्जी होते? आणि हाताची घडी घालुन बसलेल्या नंद्याला कुठे ग्रीन पीस ऑस्कर मिळतं?

बेस्टं

2006-06-28T16:03:00.000+05:30

परवाच लंपनचं 'शारदा संगीत' वचुन सोडलं की हो! एकदम बेस्टं बघा. एकदम दोन्ही हाताचे आंगठे आणि बोटं चिकटवुन बेस्टं
हे पुस्तक म्हणजे, विद्या यावी म्हणुन पुस्तकाच्या पानात कुंकु लावलेलं मोराचं पीस ठेवलेलं असतना? तसं वाटलं. मोराच्या पीसासारखं दिमाखदार आणि विद्या येणार या विश्वासासारखं 'निरागस' की काय ते असतं तसं दोन्ही एकदम. असा मॅड सारखा विचार डोक्यात आला.

शब्दकेली

2006-06-22T17:02:00.000+05:30

मराठीचे एवढे समॄद्ध शब्दभंडार असुनही माझ्या मते काही भावना आणि व्यक्तिविशेष शब्दापासुन वंचित आहेत. किंबहुना त्यांना इतर भाषेतही वाली नाही. (पण कुणी सांगावे एस्किमो भाषेत बर्फ़ाला २१ शब्द आहेत म्हणे!). परंतु मराठीतली ही त्रुटी भरुन काढण्यासाठी, त्यांना नावे ठॆवण्याचा खेळ म्हणजॆ शब्दकेली. तुम्हाला वाटलेच तर 'शब्दकाला' म्हणा हवं तर...
मुलाहिजा फर्माईये ...
दांबई - एखादे रटाळ व्याख्यान किंवा संभाषण ऐकताना आलेली जांभई दाबायचा केलेला प्रयत्न आणि तदनुषंगाने होणारी जबड्याची हालचाल.

यमकविता - आपल्याला कविता होते या गॊड गैरसमजापायी नकवींनी केलेली यमकजुळवणी.

नाडपट - पायजम्याच्या नाडीचे एक टॊक नेफ्यात लोप पावल्यावर बोटाने ती नाडी बाहेर काढायची केलेली यडपट खटपट. ( जाता जाता..'कागदी होडीच्या शीडवर बसलेल्या पक्ष्याच्या चड्डीची नाडी' नामक लेखनकार्य मराठीत काही वर्षांपुर्वी झाले आहे त्याची अधिक माहिती आहे का कुणाला?)

हौसाष्टक - मुहुर्ताची वेळ व्हायची आहे, भटजींनी आपला गळा साफ करुन घेतला आहे. अशा वेळी मुलीच्या मावस आजीनी रचलेली आणि मुलीची आत्या, मावशीची नणंद आणि मानलेली चुलत आजी यांनी किन-या, थरथरत्या आवाजात म्हटलेली मंगलाष्टके. ह्या रचनेत, समस्त परिवाराची नावे जुळवणे, वधु वर यांच्या नावावर कोट्या करणे यांची मनोहर उदाहरणे आढळतात.

कॊटीबासकर - उच्चारलेल्या प्रत्येक शब्दावर कोटी (पक्षी पी. जे) करण्याचा मोह अजिबात न आवरू शकणारा मनुष्य. बहुतांशी त्याच्या मित्रवर्तुळात पी. जे, त्याच्या आद्याक्षराने ऒळखले जातात. उदा एम. जे.

ताटलाग - भात, उपमा, पोहे पसरट ताटलीत घेउन खाताना, पदार्थाच्या शेवटच्या घासाचा चमच्याने केलेला पाठलाग.

हिंक - येउ घातलेली पण हुलकावण्या देणारी शिंक.

मोटमिंगरु - पेकाटात अजिबात दम नसताना उगीच मोटरसायकलचे 'फटफटी' हे नाव सार्थ करणारा आवाज, चालवतानाची घुसखोरी, च्या जोरावर 'शाईन' मारण्याचा प्रयत्न करणारं बुटकं माणुसरुपी शिंगरु.

फुकटाळी - डास मारण्याच्या प्रयत्नात फुकट वाजवलेली टाळी

रेलहर - रेल्वे प्रवासात गाडी कोणत्याही स्टेशनावर, कधीही आणि कितीही कमी वेळासाठी थांबली की तमाम पुरुषांना येणारी गाडीतुन खाली उतरायची हुक्की.

रेळजी / रेलजी - रेलहरीमुळे, उतरलेल्या आणि गाडी सुरु झाल्यावर, परत न दिसलेल्या पुरुषांबद्द्ल, 'राहिले वाटतं खाली' अशी क्षणभर वाटलेली (पुरुषांच्या मते निराधार) काळजी.

कानसेंट्रेशन - अतिशय एकाग्रतेने कान कोरणा-या माणसाच्या चेहे-यावरचे अजागळ भाव.

हा शब्दकोश करण्याचे काम वेगात सुरु आहे, मराठी भाषेचे भवितव्य केवळ आमच्यावर अवलंबुन आहे ह्याची जाण आहे आम्हाला.

कोणी गोविंद घ्या कॊणी गोपाळ घ्या

2006-06-16T17:10:00.000+05:30

कळवण्यास आनंद होतो की या संकेतस्थळाला आपल्या अभिव्यक्तीला साजेसे नाव मिळते आहे.
याच्या पुर्वीच्या अवतारात, "The tree that shelters two souls" चा उद्देश आत दडलेल्या उर्मीना वाट देणे हा होता. वाटचाल चालु असताना, मराठीत नोंदी करण्याची शक्यता आणि मराठी वेबलॉग्सच्या श्रुंखलेचा रसिक आणि 'समछंदी' मेळावा भेटला. त्या योगे, गेली वीस एक वर्षे मिटून ठेवलेली वही परत उघडली. लिहावे असे वाटु लागले.
या नवीन बहराचे नवीन नाव ...
मोगरा फुलला

लक्षणे

2006-06-13T15:35:00.000+05:30

वेबलॉग्सच्या जगात दोन प्रकारची माणसं असतात. पहिल्या प्रकारची माणसं आपले निरीक्षण, तत्वे, एकुणात आपला 'जीवनानुभव' आपल्या वेबलॉगवर नोंदवत असतात. आणि दुस-या प्रकारचे, केवळ वेबलॉग लिहीण्यासाठी जगतात!
तुम्ही कोणच्या प्रकारात मोडता? खाली दिलेली लक्षणं जर तुम्हाला लागु पडत असतील तर प्रकार ऒळखणं सोपं आहे.

१. 'वेबलॉग करणेचॆ फायदे' तुम्ही भेटेल त्या प्रत्येकाला 'मिशनरी' उत्साहाने ऐकवता.
२. 'स्टॉक एक्सचेंज' इंडेक्स पेक्षा तुमचे जास्त बारीक लक्ष तुमच्या 'वाचक संख्या सारणी' च्या चढ उतारावर असते.
३. तुमच्या मते 'फर्मास' उतरलेल्या एन्ट्रीवर कुणीच टिप्पणी न केल्यास 'जगात कुणाकुण्णाला माझी कदर नाही' असे नैराश्य तुम्हाला घेरते.
४. 'या जगात आपण नसु' या पेक्षा 'आपल्याला वेबलॉगमध्ये लिहायला काही राहणार नाही' याची भीती तुम्हाला जास्त वाटते.
५. समोरुन एखादी मोहक स्त्री जात असेल तर 'नटवी मेली' अशी स्त्रीसुलभ ( किंवा तुम्ही पुरुष असाल तर जे काही पुरुषांच्या मनात अशावेळी येते ते!) नैसर्गिक व प्रतिक्षिप्त प्रतिकीया व्हायच्याआधी 'सौंदर्य - तनाचे की मनाचे' हा विषय वेब एन्ट्री करायला योग्य आहे. असे मनात येते!!!

काय ऒळखीची वाटताहॆत का ही लक्षणं? सांगायला खेद होतो की याला इलाज उपलब्ध नाही

मेघबाळ चिमुकले...

2006-05-26T17:20:00.000+05:30

आज ऑफिसला येताना पुर्ण निरभ्र आकाशात एक छोटासा ढग मला अचानक दिसला. किती छोटा! अखाद्या फुग्याएवढा आणि बाकीचं आकाश मात्र चित्रातल्या सारखं निळं शार. हाच बेटा कुठुन आला कुणास ठाउक? एखाद्या prophet ची practice चालु असावी (illusions - Richard Bach) का एखाद्या Ais Sedai ने जाताना आपला gateway धाडकन आपटला (The Wheel of Time - Robert Jordan) भराभर मिथक पुस्तकांचे संदर्भ उमललॆ. तयारच असतात entry मारायला.
मग वाटलॆ हा काही संकेत आहे का? भविष्याबद्द्ल? मनातल्या वादळी प्रमॆयांबद्द्ल? पण मग माझे मलाच हसु आले, किती आत्मकॆंद्री असतो नाही माणुस? जगातल्या सगळ्या घटना आपल्यासंबधी असतात असं वाटतं त्याला!
तर तेंव्हा पासुन ते ढगाचं पिल्लु माझ्या मनात शिरलयं. कामात असताना सुद्धा सारखं ढुश्या देतयं. "माझी आठवण आहे ना?" तेंव्हा म्हटलं या बाळाला इथं बसवावं म्हणजॆ त्याचं टुमणं कमी होईल.

मेघबाळ एकलॆ
निरभ्र नभी भेटलॆ
मनाच्या आकाशी
शब्दमेघ दाटलॆ …

सलाम!

2006-05-11T11:12:00.000+05:30

लोकलमधुन किंवा बसमधुन प्रवास करताना आजुबाजुची घरे दिसायची. क्षणभरासाठी, ते घर, त्याचा खिडकीसमॊरचा चौकोन आणि तुम्ही यांचं नातं जुळायचं. मुलीची वेणी घालणारी आई, भाजी निवडणा-या बायका, कुठे नुसताच गरगर फिरणारा पंखा. विशेषतः दिवेलागणीच्या कातरवेळी हे नातं - निरागस माणुस असण्याचं नातं- अधिक गहिरं वाटायचं.

वेबलॉग्स वाचताना, परत तसंच निरागस नातं कुठेतरी जाणवतं. ही नाती मात्र मला आपल्या परीने जपता येतात, वाढवता येतात. हॆ माझॆ नातलग - कॊणी कॅन्सरशी आपल्या विलक्षण आशावादाच्या आणि श्रद्धेच्या बळावर झुंज देणारा तरुण, आपल्या तान्हुल्याच्या कौतुकात रमलेली आई, टाईमपास करणारे टगॆ, दूर देशी आपलं करिअर,स्वत्व आणि विनोदबुद्धी जपणारी अनामिका - कितीतरी - सगळे आवडतॆ. संकॊची स्वभावामुळे मी त्यांना कधी हे ही नाही सांगु शकले की तुम्ही मला प्रिय आहात, म्हणुन काय झालॆ? बरं वाटतं त्यांची खुशाली कळ्ली की. तरुण आणि ऍनी ची काळजी आणि कॊबीचं कौतुक मला आहेच.
म्हणुन गुलजारचॆ काही शब्द उसनॆ घेउन,
हवाओंपे लिखा है हवाओंके नाम
उन अंजान परदेसीयॊंको सलाम!

पुस्तकनिष्ठांची मांदियाळी - माझी खेळी

2006-05-08T12:05:00.000+05:30

प्रियभाषिणी, मला खो दिल्याबद्द्ल आभार. वाचन ही जिवनावश्यक गरज असल्याने पुस्तकांबद्द्ल लिहीणॆ म्हणजॆ पर्वणीच.
नंदननॆ चपखल शीर्षकासकट सुरु केलेला हा खेळ खेळायला आणि मुख्य इतराच्या खेळ्या वाचायला खूप मजा यॆतॆ आहे. धन्यवाद नंदन!
आता माझी खॆळी ..

१. शेवटचे वाचलेले वा विकत घेतलेले मराठी पुस्तक
झेन गार्डन - मिलींद बोकील

२. वाचले असल्यास त्यावर थोडक्यात माहीती
झेन गार्डन हा मिलींद बोकील चा कथा संग्रह मला आवडला पण शाळा एवढा नाही.

३. अतिशय आवडणारी/प्रभाव पाडणारी ५ मराठी पुस्तके
स्वामी - रणजीत दॆसाई
जावॆ त्यांच्या देशा - पु.ल. देशपांडे
जी. एं. ची पत्रे - श्री. पु. भागवत आणि सुनिता देशपांडेंना लिहिलेली
एक एक पान गळावया - गौरी देशपांडे
मितवा - ग्रेस

४. अद्याप वाचायची आहेत, अशी ५ मराठी पुस्तके-
* - मारुती चितमपल्ली
* - जयवंत दळवी
समग्र कविता - मर्ढेकर
किमया - माधव आचवल
जी. ए. यांची माधव आचवल यांना लिहिलॆली पत्रे (माझ्या माहितीप्रमाणे ती प्रसिद्ध झालेली नाहीत पण मला वाचायला आवडतील ती!)

५. एका प्रिय पुस्तकाविषयी थोडेसे -
गौरीचॆ एक एक पान गळावया ही माझी खुप आवडती कथा आहे. गौरीचा लेखनाचा घाट खुप वेगळा आहे. तुम्हाला त्याची सवय व्हायला लागतॆ. तिच्या गोष्टीतील विचारप्रक्रियॆत सक्रिय सहभाग घ्यावा लागतॊ. मर्ढॆकरांच्या कवितेपाशी येउन संपणारी ही कथा वेगवेगळ्या नात्यांबद्दल बरेच काही सांगते. आईबाप आणि मुलांच्या एकमॆकांकडुन असणा-या ठरीव साच्यातल्या अपेक्षा, कुठ्ल्याच साच्यात न बसणारॆ फ़रहद बरोबर चे नाते. या सर्वांना असणारी राधा माधव च्या बरॊबरीच्या प्रेमाची पार्श्वभुमी. अप्रतीम.

माझा खॊ ...

पराग (Start!)
चक्रपाणि (खूप काही थोडक्यातच)
सोनाली (लिहायचं म्हणुन)

हे वाचले ...

2006-04-26T15:34:00.000+05:30

पद्मगंधा दिवाळी अंकात मारुती चितमपल्लींची सुरेख दीर्घ मुलाखत वाचली. त्यांनी सांगितलेल्या अरण्यकथा वाचुन कुतुहल वाढलॆ आहे. लवकरच त्यांचे आत्मचरीत्र वाचायला हवे. पद्मगंधा ही वाचनीय होता. रवीमुकुल यांना धन्यवाद द्यायला हवेत.

इरावतींचे गंगाजळ परत वाचले. इरावती, दुर्गाबाई, गौरी, जी.ए, हे सर्व माझे नित्य पाठाचे लेखक आहेत. त्यांचे लेखनाच्या मधुन मधुन आवृत्या करायच्या. कारण काही काळानॆ त्यांच्या लेखनातलॆ काही पदर हरवतात माझ्याकडुन. आणि काही वेळा मी अजुन थॊडी शहाणी(!) झालॆ असल्याने नवीन पदर सापडतात. या वेळी प्रकर्षानॆ जाणवलॆ ते त्यांचॆ म्हातारपणावरचॆ विचार. त्यांच्या तार्कीक विचारांनी अंगावर एकदम काटा आला.

मिलींद बॊकील यांची शाळा आणि झेन गार्डन. शाळा इतकी वास्तवाला धरुन होती की ते पुस्तक वाटेच ना मला. माझ्याच वर्गातल्या एखाद्या बावळट मुलाने ( शाळेत सगळीच मुलॆ अगदी चवळटबा असतात हे आद्य सत्य आहे!) ते लिहीलॆ असे वाटले मला! झेन गार्डन रेखीव आहे.

डॉ. राम भोसले यांच्यावरचे, "दिव्यस्पर्शी". ह्या पुस्तकाचा एक उतारा मी एका दिवाळी अंकात वाचला होता, मग सगळे पुस्तक वाचले. अद्भुत आहे. एका व्यक्तीच्या आयुष्यात एवढ्या घडामॊडी / योगायॊग घडु शकतात? पण सत्य कल्पिताहुन सुरस असते कधी कधी! लेखन मात्र फार बाळबॊध वाटले. विषयवस्तु चमत्कृतीपूर्ण असल्याने एवढे जाणवत नाही.
Wheel Of Time च्या जगात, काही माणसे, 'T~avern' असतात, त्यांच्य़ा भॊवती नियती आपले धागे विशेषत्वाने विणते. डॉ. भोसले हे आपल्या जगातले T~avern आहेत.

Robert Jordan - Wheel of Time - first 4 parts. Jordan ने आपले विश्व मॊठ्या फुरसतीने घडवले आहे. तॊ J R R TOlkins चा वारसदार म्हणता येईल. पण JRR चे LOTR हे classic आहॆ. तर, WOT, जास्त सुरस. सुष्ट-दुष्ट-यांच्या gray shades WOT मध्ये अधिक विस्ताराने रंगवल्या आहेत. मराठीत नाही असे जग निर्माण केले कुणी. आत्तापर्यंत माझॆ ४ - १००० पानी खंड वाचुन झाले अजुन ६ आहेत. पण वाचन ही जिवनावश्यक गरज असल्याने मी ते वाचणारच हे सांगणे न लगे. पुस्तक हाती लागले, मग ते रेल्वॆ वेळापत्रक का असेना, वाचल्याशिवाय ठेवायचे नाही या ब्रीदाचे पाईक आहोत आम्ही!

Eric Sagal's Olliver's Story. महा गचाळ आहे! Eric चे Doctors आणि The Class वाचल्यावर त्याच्या कडुन असल्या Fluff ची अपेक्षा नव्ह्ती. LoveStory चा पुढचा भाग, Daniella Steelच्या पुस्तकांपेक्षा भिकार झालाय.

इंदिरा संतांचा काव्यसंग्रह गर्भरेशीम. काय सुरेख कवीता रचतात त्या. सहज आणि अर्थगर्भ.

योगायोग

2006-04-10T18:44:00.000+05:30

पु. ल. नी आपल्या बहारदार शैलीत लिहिलेले कनिष्टभगिनीविवाहयोग आदि योग आठवत असतील ना तुम्हाला? याला कदाचित संगणक प्रभाषेत डिजाईन पॅटर्न्स म्हणता येतील. तसेच काही योग मला आढळू लागले आहेत. तर आता नमनघटतैलयोग संपवुन मूळ योगांकडे वळते.
कसोटीपर्जन्ययोग - अर्थात सामना सुरु झाला की हमखास पाऊस पडणे. हे इतके हमखास आहे की सरकार खास दुष्काळी भागात सामनॆ भरवण्याचा विचार करत आहे. संस्कृतीरक्षकांनी आक्षेप न घेतल्यास, तो विचार तडीस जाईल ही कोणी सांगावे? ह्या योगाचे इतर अवतार येणेप्रमाणे: सिनेमाला जायचे म्हणुन ऑफिसमधुन लवकर निघायचे ठरवले की क्लायंटने कॉन्फरन्स कॉल करणे. समारंभाला जायला आपण छान जामानिमा करुन बाहेर पडल्यावर समॊरच्या वाहनाने आपल्या पोषाखावर खडीवर्क करणे, किंवा चप्पल तुटणे. आलं ना लक्षात? या योगाचा आपल्या महत्वाच्या कामांवर (उदा. दांडी मारण्यासाठी थाप मारणे) परिणाम होऊ नयॆ म्हणुन आपण काळजी घेतॊ, अभेद्य व्युहरचना करतो. पण हा योग एका नाजुक आघाताने आपल्याला चारी मुंड्या चीत करून टाकतॊ.
सण‌अभ्यासपरीक्षान्याय - परीक्षा या नेहमी अशा ठेवायच्या की त्या सणाला लागून आल्या पाहिजेत. त्यातही भीषण विषय तर असे त्या सणाला टेकुन पाहिजेत. आप्त जन सॊने लुटत आहेत आणि आपण बीजगणितात लुटले जातोय. हा तर शिक्षणखात्यात कायदा म्हणुनच नमुद असावा अशी आम्हाला दाट शंका आहे. कोणतीही परीक्षा या न्यायापासुन सुटलेली नाही बरका! पहिल्या चाचण्या गणपतीला लागून. सहामाही परीक्षा - तुम्ही म्हणाल दिवाळी तर सुट्टीत येते - पण नवरात्र-दसरा आहेत ना तिला टेकू द्यायला. दुस-या चाचण्या ख्रिसमसला घेरुन आणि वार्षिक परीक्षा होळी - गुडीपाडव्याच्या कडेवर.. अभियांत्रिकी परीक्षांच्या प्रेपलीव्स नेहमी इतरांच्या सुट्ट्यांमध्ये. ते सगळे क्रिकेट खेळतात आणि आपला मात्र फायना‌इट ऑटोमेटाच्या खटाटॊपात जीव मेटाकुटा!
बरं आपलं शिक्षण संपलं (आहाहा ..) तरी सुटका नाही हो .. आता लेकीच्या अभ्यास परीक्षात परत तीच गत. तुम्हाला सांगते, परवाच्या गुडीपाडव्याला शेजारच्या आजींना नुतनवर्षाभिनंदन म्हणायच्या ऐवजी नुनमतीदिग्बॊई म्हणाले मी! मग आसामी भाषेत असेच म्हणतात असे म्हणुन साजरे केले. पीळ नुसता!
तर असे हे दोन यॊग. तसेच प्रथम‌उड्डाणसहप्रवासीयॊग, व्यवस्थीतकागदपत्रगहाळयोग हे इतर काही... पण त्यांच्या बाबत पुन्हा केंव्हातरी...

हरवलॆ ... गवसले..

2006-04-05T18:48:00.000+05:30

ब-याच दिवसांनी एखादे विसरलेले गणे ऐकायला मिळाले की पुन:प्रत्ययाचा एक वेगळाच आनंद मिळतॊ नाही? एखादं गाणं सारखॆ सारखॆ ऐकुन अतिपरीचयात‍ अवज्ञा होते कधी कधी. पण थोड्या दिवसाने ते गाणे ऐकले तर परत लाडके बनते. माझी लेक लहान होती तेंव्हा मी तिची काही खेळणी अशीच वरच्या कपाटात ठेवुन द्यायचे. मग काही आठवड्याने तो "हॅलोप्रसाद" भेटला की काय खुष व्हायची ती!
प्रणयाची गोडी ही विरहाने वाढते. साध्या साध्या प्रसंगात, प्रिय व्यक्तिची अनुपस्थिती टोचायला लागतॆ.
मला वाटते की आपल्याकडे असणा-या गॊष्टी गृहीत धरतॊ आपण,त्यांची योग्य किंमत करत नाही. विरहाने परत जाणीव होते, काखेतल्या कळश्याची.
फक्त तो विरह कायमचा न घडॊ एव्हढीच प्रार्थना.

फास्टर फेणेचे बाबा

2006-03-27T15:22:00.000+05:30

म्हणजे आपले भा. रा. भागवत हो! काय सॉलीड लिहिलय ना भागवत काकांनी? फुरसुंगीचा चँपियन सायकल स्वार बन्या आणि त्याच्या धडपडी. मोठी धमाल यायची वाचायला. ते फक्त फा फे चे बाबा नव्हते पण ह्या कार्ट्याची प्रसिद्धी जास्त असल्याने ते त्याचे बाबा म्हणवले जाणार.
दर बालवाडी दिवाळी अंकात, त्यांनी लिहिलेली एक दीर्घ कथा असायची. इतर बाबतीत 'किशोर' पुढे लिंबुटिंबु वाटणारा बालवाडी या एका गोष्टीने बाजी मारुन जायचा. भागवतांचे बिपीन बुकलवार ( book lover?) आणि त्याची दोस्त मंडळी आहाहा - ती दिवाळीची सुट्टी ... एका हाताने फराळचे बकाणे मारत वाचलेल्य त्या गोष्टी ... कोणी १० निकारागुआ चे स्टॅम्प दिले तरी नसते एक्स्चेंज केले मी ते क्षण.
भा रां नी दिलेला आणि एक मोठा आनंदाचा ठेवा म्हणजे त्यांनी अनुवादित केलेल्या ज्युलस् वर्न च्या विज्ञान कथा. चंद्रावर स्वारी आणि इतर तर आहेतच पण सगळ्यात बेस्ट, मुक्काम शेंडेनक्षत्र आणि सुर्यावर स्वारी. 'Off on a comet' चा अनुवाद दॊन भागात. साधारणतः भाषांतरात येणारा बोजडपणा, या पुस्तकात अजिबात नाही. जणु मराठीत जन्माला आलेले कथानक. वातावरणसकट शेंडेनक्षत्रावर बसुन सूर्यावर स्वारी करायला गेलेला प्रुथ्वीचा तुकडा. त्यावरची अजब प्रजा. मॉमात्र चा अभिमानी बेन झुफ, नीना आणि पाब्लो, 'निल डेस्पेरेन्डम' म्हणणरे प्रो. रोझेत, कंजुष ईसाक, टिपीकल इंग्रज मे. ऑलिफॉन्ट... माझा बालपणीचा काळ सुखाचा करण्यात भा रां चा वाटा सिंव्हाचा आहे.

एकदम 'टॉक!'

दिल चीज क्या है?

2006-03-14T18:35:00.000+05:30

सुमेधाच्या उमरावजान ह्या नोन्दीमुळे मनात आलेले काही विचार,
ह्या चित्रपटाने तीन स्त्रियांना पुन:प्रसिद्धी मिळवुन दिली.
उमरावजान स्वत:(ती एक कल्पनिक स्त्री का असेना...), रेखा आणि आशा भोसले. या तिघींच्या कौशल्याची एक नवीन मिती dimensionचाहत्यांसमोर आली. उमरावजानची एक संवेदनाशील कवयित्री म्हणून एक नवीन ओळख झाली. ऱेखाच्या अभिनयसामर्थ्याची पेहचान झाली. आशाजींचा मधाळ आवाज आपल्या चाकोरीबाहेर पडुन खय्याम यांच्या संगीतातुन खानदानी अत्तरासारखा दरवळला. या तिघी नाजनीन अहेत, divaआहेत. आणि या तिघीही विरहिणी अहेत, अश्या जोडीदाराच्या शोधात जो जन्माची साथ देइल. ज़ो मध्येच डाव सोडुन उठुन नाही जाणार... तिघींना जणु एकच प्रश्न पडलाय,
हर मुलाकात का अंजाम जुदाई क्युं है
अब तो हर वक्त यही बात सताती है हमें....

नम्र नोंदी

2006-03-02T19:03:00.000+05:30

नम्र नोंदी

ह्या टिपणस्थळी नमूद केलेली सर्व मते माझी वैयक्तिक मते असुन त्यांचा मी ज्या संस्थेत काम करते तिच्या मतांशी अथवा माझ्या परिवाराच्या मतांशी काही संबंध नाही
इथे केलेले सर्व हिरव्यावरचे पांढरे, माझेच लेखन आहे. इतर लेखकांचे लेखन उद्ध्रुत केल्यास तसा अवश्य उल्लेख करीन
ही टिपणवही 'मंजिरी' शुद्धलेखन पद्धती अनुसरते. :) आपणास ज्या शुद्धलेखनच्या चुका भासतात त्या खरेतर 'मंजिरी' पद्धतितील त्या शब्दांचे पाठभेद अहेत. (पो. ध. ह.)
वडिलांनी प्रचलित शुद्धलेखन शिकवण्याचे थोर प्रयत्न केले पण माझ्या अल्पमतीला केवल 'म. शु प.' मानवते तसदिबद्दल क्षमस्व.
(पो. ध. ह.) म्हणजे पोट धरुन हसते - जे LOLचे मराठी समांतर रूप होय. कोण्या शस्त्रीबुवांची पदवी नव्हे
ह्या नोंदींचे कोणत्याही ख-या अथवा काल्पनिक पुणेरी पाटीशी साधर्म्य आधळल्यास तो निव्वळ योगायोग समजावा

उद्रेक

2006-02-27T15:10:00.000+05:30

च्या मारी!

कधी कधी स्वत:ला करून टाकावं माफ़,
मनातलं सगळं किल्मीष करुन टाकावं साफ़.

तोडून टाकावी सगळी चांगुलपणाची कुंपणे
सोडून द्यावे आपली चंगली इमेज जपणे...
(आपल्यालाच फ़क्त तसं वाटत असतं नाहीतरी)

हासडाव्या चार कचकचीत शिव्या!
(येत नसतील तर निदान ओठांची भेदक हालचाल)
आणि चिरडावी तमाम तत्वं पिचपिचीत!

कधी कधी स्वत:ला करून टाकावं माफ़.
सतत बनणं सोडून द्यावं आपलेच बाप!

Well said!

2006-02-24T10:15:00.000+05:30

Dr. Sreeram Lagu, a noted marathi theater personality, in his autobiographical book 'Lamaan' -लमाण - made an interesting observation about Indian loos. He says, - and I paraphrase as I do not have the book in front of me. 'No matter the affluence or lack thereof of the Indian living establishments, be it palaces, homes, lodges, hotels, the loos are always the dirtiest places of all. I think that the Indian logic behind that is the place is used to divest oneself of the bialogical waste, will be 'dirty' anyway so what is the need for it to be clean?

जिथे जाऊन घाणच करायची आहे, ती जागा स्वच्छ असायची काय गरज आहे?

Aptly said sir! Both the observations, about the loos and the indian psyche, are on the mark!

प्रश्न

2006-02-22T12:25:00.000+05:30

उत्तर जर न साहवे
विचारु नको प्रश्न
जननिंदेचे भय जिला
तिने भजु नये कृष्ण

Happy Birthday - V2

2006-02-20T14:23:00.000+05:30

गेल्या वर्षभरात पुण्यात एक नवीन फ़्यॅड सुरू झाले आहे. गल्लीपासुन दिल्लीपर्यंत वेगवेगळ्या पुढा-यांना वाढदिवसाच्या शुभेच्छा देणारे फ़लक लावायचे. साहेबांचा एक फोटो, आणि खाली शुभेच्छुकांचे ७ - ८ फ़ोटो. सगळे चौक - मोक्याच्या जागा ह्या फ़लकांनी व्यापल्या आहेत. माझ्या मते फ़लांसाठी 'बरे' दिसणारे फ़ोटो काढण्याचे स्पेशल 'पॅकेज' ओफ़र करत असणार स्टुडिओवाले! आणि एक गमतीशीर गोष्ट म्हणजे सहसा या फ़लकांवर तारीख नसते लिहीलेली. त्यामुळे तो फ़लक महीनोमहीने 'ताजा' राहतो.
ह्या फ़लकांची सवय होते आहे तो वर त्यान्चे वर्जन २ बाजारात आले आहे. ह्या वर्जनमध्ये, शुभेच्छुकांच्या फ़ोटोला काट देण्यात आलि आहे, रिकाम्या झालेल्या जागी, एकतर साहेबांचा मोठा पोस देउन काढलेला फ़ोटो आणि एक 'गहिरी' कविता...
'वाट चालताना, पाठीवर हात फ़िरवणरे कोणीतरी हवे असते,
प्रत्येक नावेला पुढे नेणारे शीड हवे असते,
तुम्ही तो हात ते शीड आमच्यासाठी झालात
दीर्घयू व्हा आणि नौका पुढे न्या
" सूं सूं.... "

हे v2फ़लक कोण sponcerकरत असेल असे तुम्हाला वाटते?

सुवर्णध्वजा

2006-02-14T15:00:00.000+05:30

पुण्यात वसंताचे आगमन झाले आहे! तसे सुचीत करणारी सुवर्णध्वजा मी आजच पाहिली. आमच्या officeसमोरचा सोनमोहोर लख़लख़ीत फ़ुलला आहे. वसंत आला ह्याची ख़बर मला तोच देतो दरवर्षी. सोनमोहोर, पेल्टोफ़ोरम, लॅबरनम ही सगळी वसंत, ग्रीष्मात फ़ुलणारी पिवळ्या फ़ुलांची झाडे. पण प्रत्येकाला स्वताचे एक व्यक्तिमत्व आहे. वसंताची पहिली चाहुल सोनमोहोराला लागते. अजुन बकीचे दोन्ही गडी आपले राखाडी शुष्क हिवाळी रुप गुरफटुन बसलेले असतात. पलाश काय तो जागा झालाय. पण ते भाग्यवान वनवासी. इथे शहरात सोनमोहोर. सोनमोहोरची फुले लखलखीत पिवळ्या रंगाची. पेल्टोफ़ोरमची तपकिरी रेषांची. लॅबरनमची झुंबरासारखी लटकलेली. लॅबरनम नाजुक नार. तिला आपलाच बहर सोसवत नाही. दमुन जाते अगदी.

आमच्या गोरेगावच्या शाळेला मुख्य रस्त्याशी जोडणारा तांबड्या मातीचा अवेन्यू होता. त्याच्या दोन्ही बाजुना पेल्टोफ़ोरमच्या रांगा होत्या. उन्हाळ्यात त्या फ़ुलांचा सडा पडायचा मातीवर. तपकिरी मातीवर पिवळ्या रंगांची रांगोळी आणि प्रत्येक झाडाचे आपले अर्धवर्तुळ. जिवंत निसर्गचित्र वाटत असे ते.

तर ... सोनमोहोर फ़ुललाय, रुतुंचे चक्र पुढच्या आ-याला आले आहे. आता येणार मौसम - मोग-याचा, गुलमोहोराचा- कलिंगडांचा - आंब्यांचा - जांभळांचा - कोकिळेचा....

कवडसे...

2006-01-02T16:42:00.000+05:30

Flickers
Originally uploaded by Manura.

जणू उन्हाचा फ़ुलोरा...भाजरेपणाचा स्पर्श नसणारा... खिडकीच्या फ़टीतून चोरपावलाने प्रवेश करून भोवताल उजळून टाकणारा... थन्डीने गारठलेल्या मनाला ऊब देणारा... कधी पाण्यावरुन उडी घेउन नाचणारा... ग़ुलजारच्या कवितेत चमकणारा...

चुलबुला ये पानी अपनी राह बहना भूलकर

लेटे लेटे आईना चमका रहा हैँ फ़ूलपर

तरुणाई एक निरीक्षण

2005-08-22T11:31:00.000+05:30

पुण्याच्या फ़र्ग्युसन रोडवर तरुणाईचा सागर नेहमी उचंबळत असतो. रोस डे, फ़्रेंड डे वगैरेला तर ह्या सागराला उधाण येते.
परवा परवा पर्यंत या तरुणाईचा बालेकिल्ला होता, वैशाली. SPDP, cold coffeeआणि गप्पा छाटण्याचे "एकमेव" ठिकाण, इतरत्र कोठेहि शाखा नसलेले. पण सध्या मात्र या तरुण गटात फ़ूट पडली आहे. "अभी तो मैं जवान हूं" असे म्हणणारे Not so young अश्क्या आणि मध्या अजून वैशलीत भेटतील, पण नची आणि शची मात्र Cafe coffee dayत पडीक असतात. नुसते टाईम पास करायला अलेले टपोरी CCDच्या बाहेर घुटमळत आहेत आणि आहेरे गट - ज्याला य़प्पी म्हणतात, (म्हणजे बापकमाई ऐवजी आपकमईवर माज करणारा), बरिस्तात ब्लॅक कोफ़ी घेत असतो...
जाता जाता: जाणकार असे म्हणतात की बरिस्ताची hot coffeeआणि desertsतर CCDची cold coffeeचांगली असते. तुमचे मत जरूर नोंदवा

प्रसंगी अखंडीत वाचीत जावे

2005-08-09T13:26:00.000+05:30

एवढ्यात वाचलेली काही पुस्तके:

Before I say goodbye - Mary Higgins Clark
A whodunit with a dash of supernatural added to it. Over all an avarage book. Competently written. But I was not too impressed by it. One thing I always notice about the books written by women is that they write more details about the house hold items and men write more about the surroundings. Women tend to add sentimental touches to the book, even to a whodunit.

रजनीश द नौटी भगवान - कुलकर्णी.
लेखक ओशो सन्यासी असुन, त्याने ह्या पुस्तकात ओशोंच्या प्राध्यापकीपासुन ते १९९० साली त्यांच्या अंतापर्यंतच्या कारकीर्दीचे सविस्तर विश्लेषण केले आहे. ओशोंची कारकीर्द एखाद्या धुमकेतुसारखी आहे. नेत्रदीपक अणि notorious. ओशोंनी तत्वज्ञानावर, अध्यात्मावर आणि वेगवेगळ्या धर्मांच्या शिकवणीवर मोठे मार्मीक विवेचन केले आहे. त्यांची वाङ्गमयसंपदा भली मोठी आहे. परंतु या सर्वाचा त्यांच्या आचरणाशी अजिबात मेळ जुळत नाही. असे वाटते की जणु हे लिहिणारे रजनीश आणि सतत विवादाच्या, controvesiesच्या जाळ्यात अडकलेले भगवान या दोन वेगळ्या व्यक्ती आहेत. कदाचित आजपासुन हजार वर्षांनी ह्या बाबतीत वाद होतील रजनीश एक की दोन!! लेखकाने हे कोडे सोडवण्याचा प्रयत्न केला आहे. त्यांनी मांडलेले मुद्दे विचारात पाडनारे अहेत. पण पुस्तक वाचायला बराच नेट लावावा लगला. पुनरावृती फ़ार आहे. पुस्तक क्लीष्ट आहे.

ईजीप्तायन - मीना प्रभू मीन प्रभूंचे माझे लंडन धरुन मी वाचलेले हे चौथे प्रवास-वर्णन. त्यांच्या नेहमीच्या शैलीत त्या आपल्याला ईजीप्त प्रवास घडवुन आणतात. वाचनीय!

Alchemist - Paulo Coelho
काही दिवसांपूर्वी पौलो चे नवीन पुस्तक प्रसिद्ध झाले झहीर नावाचे. त्यामुळे मला या पुस्तकाची आठवण झाली.वाचायचे राहुन गेलेल्या पुस्तकांपैकी एक. हे पुस्तक अवडण्याची एक फ़ॅशन आहे. Jonathon Livingston Seagullसारखी. त्या पुस्तकाप्रमाणे हे पुस्तक ही रुपक आहे, - a fable, आपण पहिलेले स्वप्न, साकार करण्या विषयी. मूळ स्पॅनीश चे इंग्रजी भाषांतर. पुस्तकाची भाषा रुपकांना शोभणारी आहे. एकुण पुस्तक motivatingआहे, पण पुस्तकाला असा प्रचारकी किंव मिशनरी वास आला की ते बट्बटीत होते, त्यतली तरल गूढता नाहीशी होते. G.A.ची रुपके ह्या पेक्षा कितीतरी उजवी आहेत.

ही टीपणे केल्यावर मला "सखाराम गटणे" वाटु लगले आहे "कथावस्तु तीन स्थळी घडते..."

रामूस्त्रिया

2005-08-05T13:43:00.000+05:30

म्हणती "हो जा रंगीला रे"
रामूस्त्रिया ...
नृत्यामिषे विचित्र अंगविक्षेप
रामूस्त्रिया ...
लाडे लाडे "आम्मी नाई जा गडे"
रामूस्त्रिया ...
कंपनीचा एकच छाप
रामूस्त्रिया ...
अभिनेत्री की कठपुतळ्या
रामूस्त्रिया ...

"shouharat"

2005-03-03T16:16:00.000+05:30

J.R.R. TOlkiens in his "Lord of the Rings" writes about Numenors, There are three classes to people, High men of the west, Numenoreans, Middle peoplw, Men of the twilight, such as Rohirrim and the wild, Men of Darkness.
And then he talks that now the High Numenoreans who were enhanced in arts and gentleness have become more like the middle men, wa they also love war and valour as things good in themselves, both a sport and an end. "

We see this happening thruout our history that the highest honour is given to war and valour as ean end in itself. But this should be held as merely means to keeping the peace.

But if you look at the current situation the actors and entertainers - who are "pretending" most of the time - are on the pedstel. What does it say about us as people?

Robin Hood

2004-09-16T13:33:00.001+05:30

The legend of Robin Hood is well loved. Everybody loves good triumphing over bad.
Ayn Rand questioned is Robin Hood "Good"? How can you make a hero out of a thief? He was giving to the poor that is fine but he was a thief, it was not his money to give. The robbery can not be justified just because he was giving the money to the need. The end can not justify his means.
But if the powers that be are unjust or not fair, you will have to use the means that are available to you.
They say that history is always written by the victors. I would say that history that we know is the version by the servivors. And both may not be the same.

Tarane Bane to Fasane Banenge

2003-12-26T17:12:00.000+05:30

I have grown up on the staple diet of hindi film songs. As the “incrimin” tonic was essential part of my growth, so were the film songs.
It all started with listening to 11 AM program on “Vividh Bharati”. That program used to play the songs known only to less than 5 people including the music director and the singer! I heard lots of old gems on that program and started liking them after repeated listening. In fact I preferred them to the cacophony of sounds that was passed on as music in the then hit movies. To confess though, I liked some of the new songs too, but now when I listen to them, I shudder to think that I used “gungunao” them for days at end. But I digress.

This enjoyment of old songs was also boosted by the songs played on Chayageet and Chitrahaar. The same old rule applied here as well.
A guy called “Va. Ra. Kant” was the producer for Chayageet. I used to wonder “Wa can’t he play popular songs?” I started appreciating the songs, the subtlety of the tune, the lysrics.

Of course the subtlety in picturization was sometimes too far fetched. Like two flowers striking each other and two birds … I think you get the picture J that was pathetic J Let me also state here that in those days when I was a kid, I had absolutely no clue what was going on … Was I naïve or what!! But honest to god no clue ! I would keep asking the meanings of words like “Muhobbat” “Joban” to my mom. Finally she refused to explain meanings of the words in a song. That was the beginning of me inventing my own meanings and versions of the songs. And boy! Were the hilarious…. Like the Jawani Diwani song “ Tarane bane to Fasane Banenge” I Speculated a lot on fasane, whether it was a verb with a relation to Cheating or a dish related to “Namkeen” !! or the most famous “Byson kuranat jaa” in “Apani kahani jod ja” from “Do bigha Jameen” My sister still remembers that and I am mortified no end.

The songs mesmerized me. The “Najakat” of the lyrics by “Sahir” Or the deceptive simplicity of Naushad’s tunes. It was “Alibaba’s Khajina” for me.

One most noticeable fact about these songs were bad absolutely worst actors enacting / mouthing these gems. And to add insult to the injury the beautiful heroines seemed to be eager to take “Janam Janam ke Fere” with these guys!!!! The ladies were so beautiful, Madhubala, Wahida Ramhman, GeetaBali … they were perfect. And the heroes, to be called heroes just becos they get married to the heroines.
Take Pradeep kumar “The Mr. Wooden Block Royalé” in Tajmahal “Ye wada kiya to Nibhana padega”
Bharat Bhushan The “Weepy Wimp’ with Madhubala(L) in “ Do ghadi wo jo pas aa baithe” or “ Jindagi bhar nahi bhulegi”
The melodious song “Dhalati Jaye raat, Kahdo dil ki baat” was picturised on “Most Filmy mother” Nirupa Roy!! Come on man, can any self-respecting filmizen (like citizen) of 70 – 80 view Nroy as anything else than “MAAAAA”? This is like my other favorite and firm opinion that Ashok Kumar always looked old --- even when he was young ie even when he was a hit hero. Recall “Mai Ban ki Chidia ban ban ban ban…”
Or Mahipal and GopiKrishna the low budget Shantaram finds. Worse fate than these was mated to the songs that were picturized on Sandhya and one of the above mentioned heroes I mean Horrors. Take “Nain se nain nahi milau” or “Adha hai Chandrama” Agony I say!!
The songs were so beautiful that you loved them despite these guys.
A great phasana that is being written is the RMIM group that is keeping the old HFM song tradition alive and keeping but “Who fasana fir kabhi …”

Sand of time

2003-12-11T13:16:00.000+05:30

Days go by ...
I have not looked at the sky
Taking it for granted.

Juhi on my windowsill trying to catch my eye
I do not spare it a glance
Taking it for granted

My daughter mentions that she is taller by an inch
and I keep reading her homework
taking her for granted

Seasons complete one more cycle
and I just change the calendar
taking my life for granted

MidLanding

2003-12-05T14:12:00.000+05:30

MidLanding

I am on the midlanding as far as the languages are concerned. I did my schooling in Marathi till 10th and then opted for science that mandated English as the medium.
I read quite a lot in both the languages and I am comfortable in both.
But when it comes to expressing my self, I feel inadequate in both the languages.
When the Language in use is English, I catch myself translating the marathi phrases and sentence/ verb formations like I did not bring the number or this time there is too much of cold!!!
And when I converse in Marathi, I translate from English! " Tu majha pay odhu nakos bare" (Do not pull my leg)!! or at other times I can not find the marathi word with the right shade of meaning. What is the marathi word for conviction?
So you see I am privileged
to understand the thoughts expressed in both the languages.
to read my favorite PU la and then his favorite P. G. Wodehouse and then to appreciate and agree with Pu la on what he writes about P. G.
but I am on midlanding when it comes to writing ... I mean real writing ... .
Wo kahate hai na "Dhobi ka kutta na ghar ka na ghat ka!!" oh no here comes the third language to add to the confusion. Should I say I am on a "Chauraha" and not on midlanding? .......

2003-12-04T11:15:00.000+05:30

dva suparna sayuja sakhaya
samanam vrksam parisasvajate
tayor anyah pippalam svadv atty
anasnann anyo ‘bhicakasiti

Two friendly companion birds together reside on one tree. One of them is eating the tree’s fruits while the other does not eat but simply watches His friend.